"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Ζωή σε… αναβολή!

ΖΩΗ ΣΕ… ΑΝΑΒΟΛΗ! (“Χ.Ν.”, 8-10-12)

  • «Η ζωή πρέπει να γίνει κατανοητή προς τα πίσω, αλλά να βιωθεί προς τα εμπρός» (Søren Kierkegaard, 1813 – 1855), Δανός φιλόσοφος/θεολόγος)

ΟΣΟ Η ΚΡΙΣΗ βαθαίνει τόσο πιο πολύ αναρωτιόμαστε για το νόημα της ζωής. Μιας ζωής που στη χώρα μας βρίσκεται, για τρίτη χρονιά, στην… αίθουσα αναμονής! Το χειρότερο είναι πως η ελπίδα του έθνους, οι νέοι, βιώνουν μια τρομακτική ανεργία που έχει αγγίξει το 55%! Έτσι που οι περισσότεροι να λένε, με αγανάκτηση και πίκρα, «ζωή…, την άλλη φορά» (1), ή, «ήταν μια φορά κι έναν καιρό, η ζωή»! Πού καιρός για σχέσεις, γάμους, οικογένεια, σπιτικό, όνειρα…

ΕΤΣΙ, πολλά ακυρώνονται, φίλοι φεύγουν, περιττά έξοδα αποφεύγονται, γίνονται σφιχτότεροι οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί, οι στερήσεις πολλαπλασιάζονται, ενώ και η φτώχεια καραδοκεί… Η κρίση δεν χαρίζεται σε κανένα, ειδικότερα σε μισθωτούς και συνταξιούχους. Κάπου-κάπου, επανέρχονται στην επιφάνεια κάποιες παλιές λησμονημένες αξίες. Αλλά, τι να σου κάνουν κι αυτές…;

ΚΟΣΜΟΙ αλληλοσυγκρούονται, πολιτική και οικονομία τα έχουν χαμένα… Τα «θύματα ειρήνης», οι αυτοκτονίες, ολοένα και αυξάνονται. Στη ζωή άλλα προγραμματίζεις, άλλα σου συμβαίνουν. Και τα ανεκπλήρωτά σου όνειρα γίνονται σήμερα εφιάλτες του αύριο…

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, είχαμε μάθει –ή μας είχαν επιβάλλει ως τρόπο ζωής- να «μετράμε» τους άλλους, όχι για την αξία τους, αλλά συναρτώντας τους με τη δική μας ζωή/επιτυχία. Ο φθόνος για ό,τι εμείς δεν είχαμε και το είχαν αυτοί, σε πρώτο πλάνο. Eίχαμε «διδαχθεί» στη ζωή (κάτι που με τη σειρά μας μαθαίναμε και στα παιδιά μας)να υποσκελίζουμε τους άλλους με κάθε τρόπο («μαγκιά»), να κερδίζουμε σε βάρος των άλλων, να προωθούμε τα παιδιά μας άξιζαν δεν άξιζαν, να επιβραβεύουμε την καπατσοσύνη ως… γενναιότητα και τη φοροδιαφυγή ως… σπορ. Ποτέ μας δεν σκεφτήκαμε να ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας, ώστε ψηφίζοντας να ακυρώσουμε το πολιτικό σύστημα που-το βλέπαμε ξεκάθαρα- μας εξαχρείωνε. Αυτή τη ζωή θέλαμε, αυτήν είχαμε…

…Η ΖΩΗ σαρκάζει σήμερα εκείνες τις θανατηφόρες μικρότητές μας που μας έφεραν εδώ: Άρκεσε μια γερή οικονομική κρίση για να απογυμνωθούμε από ψιμύθια και «νομιμο-ηθικότροπες» ζωές, ώστε να βγει στην επιφάνεια ο καλά μεταμφιεσμένος πραγματικός εαυτός μας, χωρίς τις μάσκες της επίπλαστης  «δανεικής» ευμάρειας…

… ΕΡΧΕΤΑΙ κάποια στιγμή, εκεί στο μεσόστρατο του βίου, που, αναστορώντας τα που ζήσαμε, γευόμαστε την πίκρα ∙ και αναμετρώντας τα που χάσαμε λέμε: «-Τι έκαμα, τελικά, στη ζωή μου;», «-Μα, ήταν αυτό που ήθελα στη ζωή…;». Πικρόχολος ο αναστοχασμός, σαν αυτόν που περιγράφει ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου σε ένα θαυμάσιο κείμενό του, με πρωταγωνιστή τον κύριο… Συνετό και το γάτο του. Αν ο κύριος «Συνετός» ζούσε στη δική μας εποχή, θα πρόσθετε στους καταστροφείς της ζωής του σίγουρα την τρόικα και τους αχρείους πολιτικούς μας. Όχι όμως και τον εαυτό του:

«…Και τότε συλλογίστηκεν όλους, όσοι δεν τον άφησαν να ζήση τη ζωή του… Ήταν ατελείωτη σειρά ανθρώπων. Ήταν η γυναίκα του. Εσπατάλησε το μεγαλύτερο μέρος του εαυτού του, για να τακτοποιήση τις μικρές της αδυναμίες, που του παρουσιάστηκαν με τεράστιες αξιώσεις, και να περιποιηθή τους ρευματισμούς της. Χώρισαν και δεν έμαθαν ποτέ γιατί είχαν ζήσει μαζί. Ήταν οι συγγενείς της γυναίκας του. Ήταν οι φίλοι του. Ήταν οι δικοί του συγγενείς. Ήταν οι περαστικές γνωριμίες του, πού κι απ’ αυτές ακόμα μερικές – ή τύχη του το είχε βέβαια – του πρόβαλλαν αξιώσεις και του κόστισαν απίστευτες φροντίδες. Για να ξεκολλήση κι απ’ αυτές, αφήκεν ένα κομμάτι απ’ το πετσί του. Καθένας απ΄ τους δικούς του, απ’ τους φίλους, απ’ τους γνώριμους είχε για τον κ. Συνετό τη διάψευση του στην τσέπη. Άλλος τον πρόδωσε νωρίς, άλλος αργά. Επί τέλους ο γάτος του, αφού τον πρόδωσε κι αυτός – τι άλλο είναι ο θάνατος; -, του έδωσε την ευκαιρία να κάμη το ιστορικό κίνημα του και να ζήση μοναχός του…» (2)

ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ δεν είναι  ρητορικό, ούτε πυθαγόρειο. Είναι καθαρά υπαρξιακό για όλους μας που τώρα σε καιρό βαθιάς κρίσης σκεφτόμαστε πόσο μάταια και ασυλλόγιστα σκορπίσαμε στα πεντανέμια του τίποτε, χρήματα, ελπίδες, όνειρα. Όχι μόνο δικά μας, αλλά και των επόμενων γενεών. Είχαμε πιστέψει πως το όνειο «Ευρώπη», όπως το ζούσαμε, θα συνέχιζε έτσι επ΄ άπειρο… Γι αυτό πικραινόμαστε για το χρόνο που έφυγε, χωρίς να έχουμε κάνει εκείνα που οφείλαμε για να φτιάξουμε κράτος ευρωπαϊκό. Γι αυτό αγωνιούμε τώρα για το λίγο του χρόνου που μας έμεινε και που δε φτάνει…

ΝΑΙ! Η ΖΩΗ, όπως μας έλεγε ο Jean Roudaut (1929-), αγαπημένος καθηγητής μας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, «είναι ένα μήλο που όμως έχεις το δικαίωμα να δαγκώσεις μόνο μια φορά». Και μπορεί αυτή η δαγκωματιά να σου βγει ολόγλυκια ή ολόξινη, μπορεί όμως και «σκουληκιασμένη»! Ναι, η ζωή έχει τις ποικίλες «γεύσεις» της, όπως και να τη ζήσεις…

ΥΠΑΡΧΟΥΝ, άραγε, «ισοδύναμα» με τα οποία μπορούμε, αν θέλουμε, να «γλυκάνουμε» τις πίκρες που μας φέρνει η παρούσα κρίση; Να, μερικά σκόρπια:

-Ας αντιληφθούμε πως όλοι είμαστε μέλη μιας κοινωνίας, και πως κανένας δεν μπορεί να ενεργεί μόνο για τον εαυτό του, για την ομάδα του ή τη συντεχνία του.

-Ας έχουμε στο νου πως «ό, τι χρειαζόμαστε στη ζωή είναι ένα και μόνο: η αγάπη»! Τη βρίσκουμε, σεβόμενοι, εκτιμώντας και βοηθώντας τους άλλους.

-Ας συνειδητοποιήσουμε πως «είμαστε όλοι εφήμεροι επισκέπτες σ΄ αυτόν τον χρόνο και τον τόπο». Κανείς μας δεν μπορεί να αισθάνεται ικανοποιημένος σε μια κοινωνία που τα άτομά της δυστυχούν. Κι ούτε μια κοινωνία μπορεί να «ευτυχεί», όταν και ένα μέλος της δυστυχεί. Γιατί, η ζωή «ολοκληρώνεται» μόνο μέσα από τις ζωές των άλλων.

-Σκοπός της ζωής δεν είναι το απώτερο μέλλον, αλλά το παρόν. Ας στρέφουμε την προσοχή συχνότερα γύρω μας. Να παρατηρούμε τα συμβαίνοντα, να ανησυχούμε, να ρωτάμε, να μαθαίνουμε, να βοηθάμε, να συμμετέχουμε, να ωριμάζουμε (πολιτικά και ηθικά), να είμαστε αλληλέγγυοι. Τότε θα γυρίζουμε σπίτι πιο ανακουφισμένοι.

-Ναι! Η κρίση έφερε χάος στα πάντα. Αλλά, από το χάος δεν γεννιέται, άραγε, κάθε καινούργιος κόσμος, κάθε νέα ζωή;

ΣΤΗ ΖΩΗ δεν θα υπήρχαν… ανεκπλήρωτα, αν ενστερνιζόμασταν  όσα λέει ο Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ (Rabindranath Tagore, 1861-1941): «το σπουδαιότερο μάθημα που μπορεί να μας μάθει η ζωή δεν είναι ότι αυτή είναι γεμάτη πόνο ∙ αλλά το ότι εξαρτάται από εμάς τους ίδιους, αν θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε αυτόν τον πόνο σε καλό, δηλαδή αν θα τον μεταπλάσουμε σε χαρά»

ΕΤΣΙ κι αλλιώς, ικανοποίηση από τη ζωή, όποια κι αν είναι αυτή, δεν σημαίνει να μην έχουμε προβλήματα (αυτά δεν λείπουν ποτέ)∙ σημαίνει ότι απλά αλλάζουμε τον τρόπο με τον οποίο τη βλέπουμε…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

-(1) Ν. Χουλιαράς (1940-), «Ζωή την άλλη φορά» (Νεφέλη 1985) -Μυθιστόρημα

-(2)Ζαχαρίας Παπαντωνίου, «Ανακάλυψε την ψυχή του», Διηγήματα, 1927, εκδόσεις «Εστία»

 

 


Σχολιάστε