"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Είναι «εχθρός» ο λαός, ή μήπως έχει μόνον «εχθρούς»;

 

Είναι «εχθρός» ο λαός, ή μήπως έχει μόνον «εχθρούς»;

(απόσπασμα ευρύτερου κειμένου, “X.N.”, 1-10-12, από St.G. Kalaitzoglou)

ΕΙΝΑΙ γνωστό πως οι όροι «εχθρός του λαού», «εχθρός της πατρίδας» κ.λπ.  δεν είναι καινοφανείς.  Πρωτοχρησιμοποιήθηκαν  από τους Ρωμαίους («hostis publicus», «hostis patriae») για να κατοχυρώσουν το Imperium Romanum. Είναι λέξεις που, χρησιμοποιούμενες κατάλληλα από το οποιοδήποτε καθεστώς εξουσίας, αφαιρούν κάθε ιδεολογικό- ή και πρακτικό- ατόπημα (έγκλημα) αυτών των καθεστώτων!

Η ΕΚΦΡΑΣΗ «εχθρός του λαού» (ή «εχθρός των εργατών», ή «εχθρός του προλεταριάτου»), όπως και η έννοια «ταξικός εχθρός», χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον από τα κομμουνιστικά καθεστώτα∙ τόσο στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, όσο και στην Κίνα του Μάο… Εξάλλου, πόσα εγκλήματα δεν έγιναν με αυτό το σκεπτικό στη Γαλλική Επανάσταση,  κατά τη διάρκεια του Γερμανοϊταλικού φασισμού στην Ευρώπη, ή στις δικτατορίες σε Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλία κ.λπ.; Πόσες από τις λεγόμενες «εκκαθαρίσεις» δεν «δικαιολογήθηκαν»  εκ των υστέρων ως «προδοσίες εναντίον του λαού»; (…)

ΣΤΟ θεατρικό έργο του  «Ένας εχθρός του λαού» (1882), ο Ερρίκος Ίψεν (Henrik Ibsen, 1828-1906) μεταφέρει την έννοια του «εχθρού του λαού» στην καθημερινότητά μας τονίζοντας τη διαχρονικότητα του όρου με το να δείχνει πόσο εύκολο είναι ένας που εκτελεί πιστά το καθήκον του να θεωρηθεί για την εξουσία «εχθρός» των άλλων! Και ο Bertolt Brecht προβληματιζόμενος πάνω στην έννοια «εχθρός λαός» σαρκάζει την εξουσία συμπεραίνοντας πως «Αφού ο λαός ψηφίζει εναντίον της Κυβέρνησης, πρέπει να διαλύσουμε το λαό»!

…ΚΙ ΕΝΩ τίποτε το ευχάριστο δεν έρχεται και τίποτε το άσχημο δεν φεύγει από αυτόν τον τόπο, εμείς εξακολουθούμε να περιμένουμε την έκπληξη. Τι; Ένας Θεός και η … Τρόικα ξέρουν. Οι κυβερνώντες «συμφώνησαν» για τα νέα μέτρα! Το μόνο, όμως, στο οποίο συμφωνούμε όλοι είναι ότι ο λαός τις περισσότερες φορές έχει δίκαιο («σοφός») στις επιλογές του εξαπατώμενος ως συνήθως από προεκλογικές υποσχέσεις. Οι «άλλοι» -οι πολιτικοί- όχι, αφού αποδεικνύονται πολιτικάντηδες και «λαοπλάνοι».

ΥΠΑΡΞΙΑΚΟ, όπως πάντα, το ερώτημα: είμαστε άραγε υπεύθυνοι, για την κάθε κακοδαιμονία που μας δέρνει,  εμείς, ο… απείθαρχος λαός (όπως μας θέλουν οι ξένοι), ή  είναι υπεύθυνοι μόνον οι ασυνεπείς πολιτικοί που ψηφίζουμε;

…ΠΡΙΝ από αιώνες ο Ισοκράτης, στην «Επιστολή προς Νικοκλέα» , τόνιζε ξεκάθαρα ότι η ευθύνη της παρακμής ενός λαού βαρύνει αποκλειστικά και μόνον τους ηγέτες του. Ο λαός τους εκλέγει για κάτι καλύτερο, για μια δικαιότερη πολιτεία. Αν οι ίδιοι είναι ανάξιοι στην αποστολή τους και αποδεικνύονται επιρρεπείς σε παράνομες εκδουλεύσεις, γιατί ο λαός να μη τους μιμείται; Όμως ο Αρχαίος σοφός προέτρεπε το μαθητή του: «Μη τους μεν άλλους αξίου κοσμίως ζην, τούς δε βασιλέας ατάκτως, αλλά την σαυτού σωφροσύνην παράδειγμα τοις άλλοις καθίστη, γιγνώσκων ότι το της πόλεως όλης ήθος ομοιούται τοις άρχουσιν.»

ΤΕΛΙΚΑ, ποιος από τούς δύο κυρίαρχους παράγοντες των πολιτικοκοινωνικών και ηθικών εξελίξεων μιας χώρας, ο  Λαός ή οι Ηγέτες του, ευθύνεται για την ταπεινωτική πτώση της; Υπάρχουν, άραγε, πραγματικοί «εχθροί του λαού» και ποιοι είναι αυτοί; Από την άλλη, υπάρχει «ο εχθρός λαός» και πως διαμορφώνεται; Είναι, άραγε, υπεύθυνος σήμερα ο λαός πού αρνείται συστηματικά να συμμορφωθεί προς μια εγκληματική αυτοκτονική οικονομική πολιτική, ή μήπως είναι συλλήβδην όλο το πολιτικό μας σύστημα (Κυβέρνηση, Αντιπολίτευση); Τίνος τις παραλείψεις, τα λάθη και τα εγκλήματα πληρώνουμε εδώ και χρόνια;

… ΒΑΣΑΝΙΣΤΙΚΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ που (θα) παραμένουν αναπάντητα, αν δεν αλλάξουμε τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς μας ως πολιτικά όντα…


Σχολιάστε