"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Περιοδικό “η Παιδόπολις” (αργότερα “το Σπίτι του Παιδιού”)

Περιοδικό “η Παιδόπολις” (1949-1969)

ΑΠΟ τις σημαντικότερες εμπειρίες στη ζωή είναι η επαφή με την ανάγνωση.  Το αντιλαμβάνεσαι, όταν κι εσύ αποκτήσεις παιδιά και θέλεις να τα μπάσεις στον καινούργιο κόσμο του Γουτεμβέργιου.

ΠΙΟ παλιά που οι γονείς ήταν αγράμματοι (πρόσφυγες, αγρότες, ταπεινοί μεροκαματιάρηδες…) δεν υπήρχε χρόνος γι αυτούς να απασχοληθούν με τα παιδιά τους και τα γράμματα. Τα παιδιά, ή μάθαιναν από μόνα τους-οπότε με λίγη καλύ τύχη προχωρούσαν, ή δεν μάθαιναν γράμματα και βοηθούσαν τους γονείς τους στις αγροκαλλιέργειες.

ΑΥΤΟ ήταν κανόνας για την πλειονότητα του πληθυσμού στη χώρα μας, τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Υπόψη ότι εκείνα τα χρόνια ο αναλφαβητισμός ήταν μεγάλος ενώ και οι αγρότες αποτελούσαν υψηλό ποσοστό του πληθυσμού και της παραγωγής.

Τα πιο σπουδαία προϊόντα ήταν το λάδι, η σταφίδα, ο καπνός, το βαμβάκι, τα σιτηρά, τα εσπεριδοειδή…

Ηλεκτρικό ρεύμα δεν υπήρχε στα χωριά. Στη Μακεδονία είχαμε τις λάμπες πετρελαίου, στην Κρήτη  τους “λύχνους”.

 

(Το εξώφυλλο από το περιοδικό “η Παιδόπολις”, μου το έστειλε ο Λέων Γερασίμου, τον οποίο ευχαριστώ ιδιαίτερα. Στ.Γ.Κ.)

ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΟΠΟΛΕΙΣ υπήρχε ηλεκτρικό φως, είτε από γεννήτριες είτε από το ρεύμα των πόλεων. Οι περισσότερες παιδοπόλεις βρίσκονταν σε πόλεις, κι αυτές που κτίστηκαν αργότερα (Ωραιόκαστρο κ.λπ.) έπαιρναν κανονικά ρεύμα από την πιο κοντινή περιοχή τους. Μπορεί να ήταν χαμηλής τάσεως το ρεύμα και να μη φώτιζε πολύ καλά, όμως μπορούσαμε και διαβάζαμε. Τουλάχιστον για αρκετές ώρες.

ΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ήταν προβληματικά, τα βιβλία λίγα και πολυχρησιμοποιημένα, τα τετράδια από φτηνό χαρτί και οι κονδυλοφόροι με τις σκληρές πένες και τα μελάνια λέρωναν χέρια, πόδια, πρόσωπα. Το στυπόχαρτο ήταν απαραίτητο εξάρτημα όπως και το μελανοδοχείο (“Μενούνος”).

… Ώσπου, κεί στα μέσα της δεκαετίας του 1950 φάνηκ το σωτήριο BIC!

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΟ… εξάρτημα ήταν και το περιοδικό “η Παιδόπολις” (που μετωνονάστηκε αργότερα”Το σπίτι του Παιδιού”).

Το πωτοάνοιξα πολύ μικρός στην “Αγία Ειρήνη” στα τέλη του 1950 ή στις αρχές  του 1951. Ήταν εντυπωσιακό, με τα χρώματα που είχε στο εξώφυλλο και τις ιστορίες του. Σ΄αυτό-μέχρι το 1969 οπότε σταμάτησε και η κυκλοφορία του, παρήλασαν όλοι σχεδόν οι αγαπημένοι μας τότε παιδικοί συγγραφείς με πρώτο τον Ιούλιο Βερν. Αλλά και πολλοί Έλληνες, όπως ο Θανάσης-Πετσάλης Διομήδης, ο Στέφανος Ξένος, ο Δ. Βικέλας, η Πηνελόπη Δέλτα, ο Γρ. Ξενόπουλος κ.λπ.

[Η εικόνα είναι από το βιβλίο του Χρυσόστομου Σμαρόπουλου "Ήμουν κι εγώ εκεί" , Θεσσαλονίκη 1996, και αφορά στο 5ο τεύχος "Η Παιδόπολις"]


ΔΕΝ γινόταν προπαγάνδα για τίποτε. Υπήρχε όμως μια εσκεμμένη χρηστομάθεια, ώστε τα αναγνώσματα που περιείχε το περιοδικό να αποβλέπουν στο φτιάξιμο “καλών χαρακτήρων και σωστών πολιτών”. Δεν υπήρχε “αντικομμουνιστική” προπαγάνδα, διότι, διαφορετικά δεν θα είχε ως βασικούς συνεργάτες την πασίγνωστη ποιήτρια και αριστερή λόγια Σοφία Μαυροειδή -Παπαδάκη (επονίτισσα), ούτε ως εικονογράφο τον αριστερό Μέντη Μποσταντζόγλου (Μποστ).

Το περιοδικο μάς κρατούσε συντροφιά και στις λύπες και στις χαρές και δεν ήταν λίγες οι φορές που οι ομαδάρχισσες μάς διάβαζαν, είτε στην τραπεζαρία την ώρα του φαγητού (Καλή Παναγιά), είτε λίγο πριν κοιμηθούμε (Άγ. Δημήτριος-Θεσ/κη) ολόκληρα αποσπάσματα που οι ίδιες θεωρούσαν… επωφελή. Και ήταν.

Το περιοδικό ήταν φτιαγμένο και για τα δυο φύλα (υπήρχαν Παιδοπόλεις και για κορίτσια) κάτι σπάνιο για την εποχή εκείνη. Εκτός από τη “Διάπλαση των Παίδων”, τη “Ζωή του Παιδιού”, το “Ελληνόπουλο”  και τον “Μικρό Εξερευνητή”-από όσα θυμάμαι-, δεν υπήρχαν και πολλά παιδικά περιοδικά μεγάλου σχήματος και για τα δυο φύλα… (Στ.Γ.Κ.)


 


6 Σχόλια

  1. Παύλος Γιαρματσίδης

    Είναι όπως τά γράφετε,πολύ σώστά.
    Είμαι παιδοπολίτης καί τά γνωρίζω,(1955-1966).
    Μάλιστα έχω καί έναν τόμο Τό Σπίτι Τού Παιδιού (1961),πού τόν έρραψα μόνος μου.

  2. Αγαπητέ Παύλο,
    Με συγκινεί ιδιαίτερα η επαφή, όπως και κάθε επαφή με παλιούς Παιδοπολίτες.
    Ευχαριστώ για την επιβεβαίωση.
    Πρέπει να αισθάνεσαι πολύ τυχερός που είσαι κάτοχος ενός τόμου του περιοδικού
    “το Σπίτι του Παιδιού”. Οι αναμνήσεις σου θα είναι και πιο ουσιαστικές.
    Πάντα καλά, εσύ και οι δικοί σου.
    Στ.Γ.Κ.

  3. Μαριατου Διονυσια

    συγκινηθηκα οταν τυχαια ειδα το αρθρο σας γιατι μεγαλωσα με “το σπιτι του παιδιου”

    παρακαλω αν ειναι δυνατον να δωσετε τα στοιχεια μου στον κ. Παυλο Γιαρματζιδη να επικοινωνησει μαζι μου ευχαριστω πολυ

  4. Θανάσης Μαρκόπουλος

    Γεια σας. Θα ήθελα να επικοινωνήσω με τον κ. Παύλο Γιαρματσίδη, που έχει στα χέρια του όλα τα τεύχη του 1961 από το περιοδικό “Το Σπίτι του Παιδιού”. Χρειάζομαι να ελέγξω μια παραπομπή.
    Σας παρακαλώ πολύ, δώστε μου κάποιο email ή τηλέφωνο, αν γίνεται.
    Ευχαριστώ πολύ
    Θανάσης Μαρκόπουλος

  5. Σας στέλνω την ηλεκτρονική δ/νση του κ. Παύλου ευχόμενος καλή συνεργασία.
    Πάντα καλά.
    Στ.Γ.Κ.

    pavlosgiarmatsidis@gmail.com

  6. Αν και καθυστερημένα-χίλια συγγνώμη για την αμέλειά μου-σας στέλνω την ηλεκτρονική δ/νση του αγαπητού συμπαιδοπολίτη κ. Παύλου:

    pavlosgiarmatsidis@gmail.com

    Στ,Γ,Κ,

Σχολιάστε