"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Tα Παιδοπολίτικα (3/9/12)

Παιδοπολίτικο (απόσπασμα ευρύτερου κειμένου,( “Χ.Ν.”, 3-9-12, Στ.Γ.Κ.)

…ΔΕΝ ΞΕΡΩ αν, για τους ψυχολόγους, η επιστροφή στην παιδική ή εφηβική ηλικία θεωρείται ανάγκη της ανθρώπινης φύσης. Αν είναι, δηλαδή, καπρίτσιο του μυαλού, μετά από κάποια ηλικία! Είναι, όμως, γνωστό πως η ψυχή του ανθρώπου, πριν αναχωρήσει, θέλει να ξανασεργιανίσει στα πρώτα λημέρια της. Και στο ταξίδι αυτό παραδόξως παραλείπονται οι θλιβερές στιγμές. Τις διαγράφει αυθαίρετα η μνήμη; Δεν συνέβησαν ποτέ και άρα δεν τις θυμάται; Ή, μήπως φταίει η «αγιοποίηση» του παρελθόντος που ο καθένας μας επιχειρεί να κάνει; Να είναι η νοσταλγία ενός χαμένου παραδείσου και τίποτε άλλο;

ΤΟ ΠΙΘΑΝΟΤΕΡΟ είναι πως κυριαρχούν ως ανάμνηση οι ευχάριστες στιγμές, επειδή η ψυχή επιθυμεί να κρατά στις αποσκευές της μόνο τη χαρά της ζωής. Έτσι, κατά πως τα λέει κι ο Γ. Σεφέρης σε μια αποστροφή του στο «Γυρισμό του ξενιτεμένου» (1):

«(…)― Παλιέ μου φίλε συλλογίσου/σιγά-σιγά θα συνηθίσεις

η νοσταλγία σού έχει πλάσει/μια χώρα ανύπαρχτη με νόμους

έξω απ΄ τη γης κι απ΄ τους ανθρώπους…»

… ΔΕΝ ΞΕΡΩ τι συμβαίνει με τους δικούς σας, αλλά στους περισσότερους «σόκαιρούς» μου η παιδική ηλικία είναι σπασμένα ονόματα, μισοσβησμένα επώνυμα, πολυκαιρισμένες ασπρόμαυρες φωτογραφίες, μισοτελειωμένα παιχνίδια, ανολοκλήρωτα γεγονότα, αλλοιωμένα πρόσωπα… Όλα  ξεχασμένα σε κάποια συρτάρια του νου. Που «ξυπνούν» ξαφνικά από ένα απροσδόκητο τηλεφώνημα, μια παραφθαρμένη από το χρόνο φωνή, ένα συναπάντημα…

ΤΟ ΘΕΩΡΩ εκπληκτικό, μετά από 40, 50 ή και περισσότερα χρόνια, να σε καλεί κάποιος στο τηλέφωνο και να σου λέει, στην αρχή δειλά: «-Ο κύριος Σταύρος…;» Έπειτα πιο θαρρετά: «Ο κ. Σταύρος Κ…;». Και μετά την αναγνώριση, να ακολουθούν εκείνα τα χειμαρρώδη, «-Ρε, τι γίνεται, ζεις…; «-Με θυμάσαι;», «-Θυμάσαι τότε που…», «-Θυμάσαι αυτό…», «-Θυμάσαι εκείνον, ή τον άλλο που μας άφησε…;» Αλλά και, «-Το τηλέφωνό σου μου το έδωσε η εφημερίδα…». Ή, «-Σε βρήκα από το site σου τυχαία…, και διαβάζοντας τα  «Παιδοπολίτικά» σου, είπα να σε πάρω…». Τηλεφωνήματα απ΄ την Ελλάδα, τον Καναδά, τη Γερμανία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, την Αυστραλία, τις Η.Π.Α.

ΣΗΜΕΡΑ το τηλέφωνο δεν είναι το μόνο μέσο επικοινωνίας. Είναι κυρίως το διαδίκτυο που σου αποκαλύπτει παλιούς κόσμους. Κάθε φορά που το ρωτάς, σου φέρνει ένα σωρό λεπτομέρειες από τις ζωές των άλλων: αυτός είναι γιατρός, ο άλλος καθηγητής ή δικηγόρος, έμπορος ή ναυτικός, ερευνητής ή απλά ένας οικογενειάρχης…

ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ (να΄ ναι καλά ο Λέων Γερασίμου) παραμένουν ντοκουμέντα μιας περιόδου που δέκα ζωές να ζήσεις, δεν θα ανάσταινες ποτέ μόνος. Αυτές συμπληρώνουν το παζλ της μνήμης μιας εποχής βυθισμένης στη σκόνη του χρόνου και σβησμένης απ΄ το βάρος της καθημερινής ρουτίνας.

…Η ΔΙΚΗ ΜΑΣ γενιά, η πρώτη μεταπολεμική, η της δεκαετίας του 1960 και του 1-1-4, τα έζησε όλα: από τα αποκαΐδια και τη φτώχεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου, μέχρι τον αδελφοκτόνο Εμφύλιο. Από τη χούντα των συνταγματαρχών, μέχρι το Πολυτεχνείο. Από την προδοσία της Κύπρου και την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, μέχρι τη μεγάλη αλλαγή με τον Ανδρέα. Από την είσοδό μας στην Ε.Ε., μέχρι το ευρώ και την οικονομική κρίση…

ΟΙ ΔΙΚΟΙ μου «σόκαιροι» ήταν σχεδόν όλοι θύματα του Εμφυλίου. Κι απ΄ τις δυο πλευρές (2): Στερεοελλαδίτες, Ηπειρώτες, Μακεδόνες, Θεσσαλοί, Πελοποννήσιοι…, αποτελούσαμε μια νέα δύναμη, βίαια ωριμασμένη. Οι συγκυρίες της εποχής μάς ένωσαν. Ζήσαμε κάτω απ΄ τις ίδιες συνθήκες. Ορφανά κι απ΄ τις δυο μεριές («αντάρτες»/ «εθνικόφρονες») επιβιώσαμε χωρίς «χρώματα». Μεγαλώσαμε με την ίδια τρυφερότητα και μορφωθήκαμε με τους ίδιους κανόνες και όρους. Κυρίως,  καταφέραμε, με το πείσμα, τη δουλειά, την αισιοδοξία και την επιμονή, να ξεφύγουμε από την αβάστακτη μιζέρια μιας ανερμάτιστης τότε χώρας κι ενός ανυπόφορου παρελθόντος μας, και να φτιάξουμε τις ζωές μας.

ΣΗΜΕΡΑ αναζητούμε ο ένας τον άλλο. Σαν χαμένα πουλιά που θέλουν να επιστρέψουν πίσω στη φωλιά τους (3). Και σιγά-σιγά επιστρέφουμε… Από εκείνο το αμάλγαμα παιδιών που είχαν ως κοινό παρονομαστή την απώλεια, προέκυψε πλήθος λαμπρών επιστημόνων, λογοτεχνών, καθηγητών, εμπόρων, ναυτικών κ.λπ.

ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ όμως εμάς, όσα χρόνια και να περάσουν, εκείνη η κρίσιμη περίοδος- «η παιδοπολίτικη»- παραμένει κοινός τόπος: περικλείει την αθωότητα μιας εφηβικής ηλικίας που, αν και απότοκη της πιο άγριας περιόδου του περασμένου αιώνα στη χώρα, κατάφερε να επιβιώσει περίπου αλώβητη και να δημιουργήσει…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

-(1) Γ. Σεφέρης, «Ποιήματα», Ίκαρος, 1974

-(2) Γ. Ατζακάς, «Θολός Βυθός», εκδ. Άγρα, α΄ κρατικό βραβείο μυθιστορήματος, 2009. (Ο Γ. Ατζακάς υπήρξε συμπαιδοπολίτης)

-(3) «Ιερουσαλήμ Ιερουσαλήμ, η αποκτείνουσα τους προφήτας και λιθοβολούσα τους απεσταλμένους προς αυτήν— ποσάκις ηθέλησα επισυναγαγείν τα τέκνα σου, ον τρόπον όρνις επισυνάγει τα νοσσία αυτής υπό τας πτέρυγας, και ουκ ηθελήσατε;» (Κατά Ματθαίον, 23:37)

————————————————————–

* Μικρό αφιέρωμα σε όλα «τα παιδιά που αναζητούν» τις ρίζες τους, αλλά και σε εκείνα που δεν πρόλαβαν, γιατί «έφυγαν». (Στ.Γ.Κ.)

[Η φωτογραφία είναι από το Ωραιόκαστρο και δείχνει την ομάδα μας -"Β. Ηπειρος"- με όλους τους συμπαιδοπολίτες μου, Στ.Γ.Κ.]


Σχολιάστε