"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Miroir

Eπιστροφή στον (αληθινό) εαυτό μας…

24-01-2011 (Χανιώτικα Νέα, σελ 30)

Γράφει ο
ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΛΑΪΤΖΟΓΛΟΥ
stcloris@yahoo.com)
www.stcloris.gr

«Αυτό το άγνωστο  που κουβαλώ για τον εαυτό μου  είναι που κάνει το εγώ μου».
[Paul Valéry, απόσπασμα απ’ το  «Ο Κύριος Τέστ»]

ΑΠΟ ΤΟ καταλυτικό προεκλογικό σύνθημα (2009) «ή αλλάζουμε ή βουλιάζουμε», μετά τις σαρωτικές κι επώδυνες αλλαγές που γνωρίσαμε (2010) κι αυτές που νιώθουμε στο πετσί μας σε καθημερινή βάση (2011), φτάσαμε στο σημείο ο κ. Γ. Παπανδρέου να μας διαβεβαιώνει επίμονα ότι «η Ελλάδα αλλάζει, θα αλλάξει και θα αλλάξει για πάντα»!

ΤΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ακούγονται αρκετά φιλόδοξα, αν λάβουμε υπόψη  ότι κινούμεθα  συνεχώς «επί ξηρού ακμής» για δεύτερη χρονιά. Δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει το Μνημόνιο και το οικονομικό στρίμωγμα κι αν θα τα αντέξουμε μέχρι τέλος και τα δυο. Το αν ο Ελληνας μπορεί να αλλάξει ή να συντελέσει στο να γίνει η αλλαγή που ο ίδιος επιθυμεί, είναι κάτι που ακούγεται πολύ ευχάριστα ως προσδοκία, όμως, είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί.

ΚΙ ΑΥΤΟ, επειδή το κυριότερο γνώρισμα του νεοέλληνα είναι ο υπέρμετρος εγωισμός του, η φιλαυτία του. Το «ξέρεις ποιος είμαι εγώ;», έστω κι αν δε λέγεται φωναχτά, υποδηλώνεται από κινήσεις, ενέργειες και πρακτικές που εφαρμόζονται σε καθημερινή βάση, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του. Που συνήθως είναι η ικανοποίηση αιτημάτων εις βάρος των άλλων…

ΤΟ ΝΑ αλλάξουμε, σημαίνει στην ουσία να βρούμε και να αναδείξουμε τον αυθεντικό εαυτό μας που προέρχεται από καταβολές αιώνων. Τον τωρινό εαυτό μάς τον έχουν κατασκευάσει και «περιτυλίξει» με ένα σωρό «συσκευασίες» made σε άλλες χώρες, ώστε να είναι τελείως αγνώριστος. Οι «μάσκες» που αναγκαστικά φορούμε  είναι δυστυχώς έργο των πάσης φύσεως κομμάτων που πέρασαν από την εξουσία. Και με τη «βούλα» μας. Είτε για να ικανοποιηθεί η αιώνια πελατειακή σχέση πολιτικής – πολιτών, είτε για να στεριώσει η ίδια η εξουσία έχοντάς μας στο χέρι της. Αυτή η αλληλο-εξάρτηση είναι που αποδυνάμωσε τον πραγματικό εαυτό μας, τον χαρακτήρα μας. Ο Ελληνας ουσιαστικά δεν είναι υποκριτικός χαρακτήρας. Εγινε. Αντίθετα, του αρέσει η αλήθεια (που δεν του λένε ποτέ), το «σπαθί πρόσωπο», η ειλικρίνεια στις σχέσεις, η μπέσα…

ΣΗΜΕΡΑ ο εαυτός μας είναι συνισταμένη ποικίλων άλλων «εαυτών» που του εντυπώθηκαν κυρίως μετά τη Μεταπολίτευση: «δανεική» ευμάρεια, εύκολη αναρρίχηση σε θέσεις στο δημόσιο με μέσον, αναξιοκρατική κομματική προώθηση σε καίρια πόστα («τα παιδιά μας»), ανάπτυξη μηδαμινής φορολογικής συνείδησης («άσε τα κορόιδα να πληρώνουν»), εισφοροδιαφυγή του κεφαλαίου, αυθαίρετα με την κάλυψη πολιτικών, μίζα ή φακελάκι («γρηγορόσημο») για να γίνει η δουλειά, όποιος τα ακουμπάει πάει και μπροστά, νοοτροπία του «εγώ να είμαι καλά, άσε τους άλλους να κουρεύονται» κ.ά. Αυτά αλλοίωσαν τον χαρακτήρα μας που μεταδίδεται έτσι από γενιά σε γενιά.

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ της επίπλαστης παρουσίας του εαυτού μας ως αυθεντικού («Έλληνας, ο τεμπέλης», «ο γλεντζές, με τα λεφτά των Ευρωπαίων» -λένε οι Ευρωπαίοι), το πληρώνουμε σήμερα πανάκριβα. Γι’ αυτό και οφείλουμε να σκάψουμε «ένδον» (όπως λέει ο Μάρκος Αυρήλιος στο «Εις Εαυτόν»), ώστε να ξαναανακαλύψουμε τον «απολεσθέντα» εαυτό μας. Έτσι που:
- Να αποδεχτούμε αυτό που στην πραγματικότητα είμαστε, αποδεχόμενοι και τους άλλους όπως είναι.
- Να «διευρύνουμε» τους ορίζοντές μας ξεφεύγοντας από τα στενά όρια του δήθεν «μοναδικού» εαυτού μας, αλλά και των εσφαλμένων- παλαιοκομματικού τύπου- «πιστεύω» μας.
- Να ξαναβρούμε τη «φρεσκάδα», τη φυσικότητα και τον αυθορμητισμό μας στη συμπεριφορά μας με τους άλλους. Η στη φύση μας φιλοξενία έχει μετατραπεί σε ευρωλατρία. Το χαμόγελο, ας ξαναγίνει η «κυρία είσοδος» στις σχέσεις μας με τους άλλους.
- Να εγκαταλείψουμε εσωστρέφεια και «εαυτουλισμό» που μας συνθλίβουν αναπτύσσοντας στη θέση τους βαθιές και ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις. Ας αναδείξουμε ξανά ως πρώτη αρετή την αλληλεγγύη μας.

Η ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΗ καθημερινότητα κρύβει περισσότερες εκπλήξεις από όσες φανταζόμαστε. Η σκόνη των πραγμάτων και το άγχος του «όλο και περισσότερα», δεν μας επιτρέπουν να διακρίνουμε τα θαυμαστά «άλλα» της ζωής δίπλα μας (1). Η πλήξη γεννιέται, όταν εμείς δε μπορούμε να δούμε την ομορφιά των γύρω προσώπων ή να ακούσουμε τον γλυκό «ψίθυρο» των αντικειμένων που μας περιβάλλουν. Κάποτε είχαµε χρόνο για τον εαυτό µας, σήμερα δεν έχουµε χρόνο για κανένα!
- Ο καθένας μας διατηρεί τις ηθικές αξίες του -έστω καταχωνιασμένες ή καταπλακωμένες από την «ηθική» του κέρδους- τις οποίες οφείλουμε να φέρουμε ξανά στην επιφάνεια. Εμείς, οι Ελληνες, ανέκαθεν αγαπούσαμε τη δημοκρατικότητα, τη διαλλακτικότητα, τη δικαιοσύνη, την ισονομία, τη συμπαράσταση στον αδύνατο…
- Εχουμε βαθύτερη την αίσθηση της συνύπαρξής μας με τους άλλους, συν-τοπίτες, Συν-Ελληνες ή ξένους θεωρώντας τους ως μέλη της ίδιας οικογένειας. Το έχουμε αποδείξει και δεν είναι ανάγκη να φτάσουμε πάλι στα άκρα για να το ξαναποδείξουμε.
- Εχουμε την ικανότητα να διακρίνουμε το μη αυθεντικό, το μη ειλικρινές στα πρόσωπα και τα λόγια των πολιτικών μας, έστω κι αν, βλακωδώς, τους ξαναψηφίζουμε! Να η ευκαιρία να ξεδιαλύνουμε την ήρα από το σιτάρι.
- Γινόμαστε «εκτός εαυτού», όταν μαθαίνουμε ένα σκάνδαλο, μια κραυγαλέα παρανομία, αλλά, δεν επαναστατούμε. Απαιτήσαμε  ποτέ (2) να τιμωρηθεί κανείς τους;
- Προτιμότερο να είμαστε ο πραγματικός εαυτός μας κι ας μας μισούν οι άλλοι (οι ξένοι), παρά να είμαστε υποκριτές ή δουλικοί και να μας αγαπούν όλοι!

…Η ΦΡΑΣΗ «γίνε ο εαυτός σου» (be your self) έχει το νόημα μάλλον να ξαναβρούμε τον εαυτό μας. Αλλά ποιον; Όχι φυσικά  αυτόν που προσπαθεί να μιμηθεί τα «πρότυπα» που του «πλασάρει» η τηλεόραση: με τα ξενόφερτα lifestyle, τις ανούσιες πρωινές εκπομπές, τις «υπνωτικές» σειρές με τα «πλαστικά» σενιαρισμένα τέλεια πρόσωπα ή χαρακτήρες ή τις δήθεν «επιτυχημένες» τηλεπερσόνες.
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ στον πραγματικό εαυτό μας κι ο συνεχής  διάλογος μαζί του, είναι αυτό που αξίζει στη ζωή, αλλά μας λείπει. Δεν είναι τυχαίο ότι αυτό επιστρέφει. Μας υπενθυμίζεται με ένα σωρό φαινόμενα: επανεκδόσεις παλιών συγγραφέων ευρείας αποδοχής, έργα στο θέατρο, στον κινηματογράφο, μουσική κ.λπ. Κάτι κινείται. Λέει ο Ζαν-Ζακ Ρουσώ (3) δικαιώνοντας τα παραπάνω: «Η συνήθεια επιστροφής στον εαυτό μου με κάνει να χάνω την αίσθηση και την υπόμνηση των πόνων μου. Ετσι έμαθα από προσωπική εμπειρία ότι η πηγή της πραγματικής ευτυχίας βρίσκεται μέσα μας».

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
- (1) «Μένω πάντα κατάπληκτος με τον εαυτό μου», λέει ο Oscar Wilde. Και προσθέτει: ο-πραγματικός – εαυτός μας «είναι το μόνο πράγμα που καθιστά τη ζωή άξια να τη ζήσουμε».
- (2) Σήμερα Δευτέρα 24/1/11 κατατίθεται στην Ολομέλεια της Βουλής το πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής για το σκάνδαλο της Siemens. Ελπίζουμε να μην καταλήξει κι αυτό απαλλακτικό (όπως το Βατοπέδι)!
- (3) Jean-Jacques Rousseau (1712 – 1778). Γάλλος συγγραφέας. Από το «Ονειροπολήσεις ενός μοναχικού περιπατητή» (1782).


2 Σχόλια

  1. Να προσθέσω οτί ο αστείρευτος Oscar Wilde έχει επίσης πει το ανεπανάληπτο (για τον εαυτό του πάντα φυσικά) : “Ήμουν άθεος μέχρι που κατάλαβα οτί είμαι Θεός!”

  2. Πάλι καλά που δεν είπε εκείνο το αμίμητο “δόξα τω θεω, είμαι… άθεος”!

Σχολιάστε