"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Οι “ωραίες” φράσεις…

ΟΙ «ΩΡΑΙΕΣ» ΦΡΑΣΕΙΣ…! (“X.N.”, 28-5-12)

«Δεν ανέχομαι τα ωραία λόγια να βγαίνουν από στόματα παλιανθρώπων». (Θυμωμένη ταξιδιώτισσα, Μάης 2012)

ΦΩΝΗ ηχηρή. Πολύ θυμωμένη. Ερχόταν από πίσω μου στο λεωφορείο, πηγαίνοντας για Ηράκλειο. Γύρισα ασυναίσθητα να δω ποιος μιλούσε. Τρία καθίσματα πιο πέρα, μια κυρία συνδιαλεγόταν στο κινητό χωρίς να κρύβει διόλου την οργή της. Άγνωστο σε ποιον απευθυνόταν και ποιους εννοούσε «παλιανθρώπους». Αλλά, μάλλον σχολίαζε την έκρυθμη πολιτική κατάσταση…

ΚΙ ΟΜΩΣ! Η παραπάνω μικρή φράση ήταν μια από τις ωραιότερες κριτικές που έχω ακούσει σχετικά με την πολιτική καθημερινότητα που βιώνουμε. Συνειρμικά μου θύμισε μια προγενέστερη φράση του Ευάγγελου Βενιζέλου προς την Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ, στις 10 του Μάη (1): «Φοβούμαι -έλεγε- ότι ο λαός μας σε μεγάλο βαθμό, και αποδείχτηκε αυτό από τις εκλογές (6/5/12), δεν θέλει να του λες την αλήθεια ∙ παρότι διεκδικεί να του λες την αλήθεια και μόνον την αλήθεια»!

ΔΕΝ ΤΗΝ ΘΕΛΕΙ ο λαός ή δεν την τολμούν οι πολιτικοί; Γι αυτό, νομίζουμε ότι η «πεζή» σοφία των ανθρώπων αξίζει πολύ περισσότερο από κάθε περισπούδαστη πολιτική ανάλυση αρθρογράφων, δοκιμιογράφων, συγγραφέων κ.λπ. Πάρτε για παράδειγμα τις κρητικές μαντινάδες ή τον παραθεματικό λόγο. Ειδικά οι μαντινάδες ή ο συνοπτικός λόγος που αποδίδεται σε… Ανωνύμους εμπεριέχει πολλές φορές ουσιαστικότερα μηνύματα, ή και χιούμορ, από ό,τι ο λόγος των λογίων ή κάποιων πολιτικών.

… ΟΙ «ΩΡΑΙΕΣ» φράσεις εκπορεύονται από στόματα ηθικολόγων ιεροκηρύκων, δασκάλων ή μεγαλόσχημων καθηγητών στις σχολικές αίθουσες ή τα αμφιθέατρα των Σχολών. Συνηθέστερα δε από φιλόδοξους πολιτικούς σε προεκλογικές περιόδους. Είναι ευνόητο ότι η αγάπη ή το πάθος για την κατάκτηση της εξουσίας… εμπνέει «γοητευτικούς λόγους»! Στο καθένα από τα παραπάνω επαγγέλματα, η εκφορά του λόγου έχει τη δική της σκοπιμότητα. Όμως, αυτός που υποβάλλεται σε εξονυχιστικό έλεγχο, κριτική και έντονο σχολιασμό είναι ο λόγος των πολιτικών. Η «μάχη των λέξεων», «παρανόηση», η «διαστρέβλωση του νοήματος» και η αληθινή τους σημασία είναι αιτούμενο στα άτυπα debate’s, στον τύπο, στο ραδιόφωνο, σε «λαϊκές συνελεύσεις», σε κλειστούς χώρους, σε δελτία τύπου… Οι αρχικά ωραίες λέξεις μεταπίπτουν σε οβιδιακά τέρατα στα στόματα των συνομιλητών. Ακριβώς για να μη πουν αυτά που πρέπει… ωραιοποιώντας τις καταστάσεις που θα έλθουν!

ΘΥΜΗΘΕΙΤΕ τις εύηχες λέξεις των μεταπολιτευτικών προεκλογικών αγώνων. Συνθήματα, αφίσες και πανό περιείχαν τους δικούς τους «ελκυστικούς» συμβολισμούς: «Αλλαγή», «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ, το ίδιο Συνδικάτο»- «Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες» (Ανδρέας), «Ανήκομεν εις την Δύσιν» (Κ. Καραμανλής, ο πρεσβύτερος), «Κάθαρση» (Κ. Μητσοτάκης»), «Εκσυγχρονισμός»-«Ισχυρή Ελλάδα» (Κ. Σημίτης), «Επανίδρυση του κράτους»-«Μηδενική ανοχή στη διαφθορά» (Κ. Καραμανλής, ο νεότερος), «Υπάρχουν λεφτά» (Γ. Παπανδρέου) κ.λπ. Από όλες αυτές τί απέμεινε σήμερα, εκτός από τα απομεινάρια των ερειπίων της χώρας της «θωρακισμένης οικονομίας» μας;

Ο ΛΑΪΚΙΣΜΟΣ -αυτή η ανεύθυνη «λαοπλάνα» στάση των πολιτικών απέναντι στην πραγματικότητα- λατρεύει τις ωραίες λέξεις. Για ποιο λόγο; Μα, για την πρόκληση σύγχυσης του παλιού κατεστημένου με το δήθεν «νέο» που έρχεται και την έτσι υφαρπαγή της ψήφου μας. Ποτέ δεν είδαμε ένα συγκερασμό, μια στοιχειώδη σύνθεση εφικτού και ανέφικτου, παρόντος και παρελθόντος σε πολιτικούς λόγους. Και τα όσα σωστά των προηγούμενων γκρεμίζονταν από τους εκάστοτε εναλλασσόμενους στις κυβερνήσεις, Νεοδημοκράτες ή τους του ΠΑΣΟΚ. Το ίδιο γίνεται και τώρα με την τεχνητή ακραία πόλωση ανάμεσα στο ΣΥΡΙΖΑ και στη Ν.Δ. Δικαιώνοντας έτσι τον ποιητή μας Ν. Γκάτσο που έλεγε: «Όποιος χωρίς δαιμόνους δαιμονίζεται/ πάει μια δεξιά, μια αριστερά,/ ποτέ δεν πάει μπροστά».

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, εμείς οι πολίτες, όταν, απελπισμένοι από μια «ζόρικη» οικονομική κατάσταση, καλούμαστε να ψηφίσουμε ηγέτες, αρεσκόμαστε στο να ακολουθούμε «εύηχες» λέξεις που υπόσχονται μια οποιαδήποτε ελπίδα! Μας αρέσει να «παρηγορούμαστε», ας πούμε, με τη φράση που μηρυκάζει μήνες τώρα ο ΣΥΡΙΖΑ, ξαναδίνοντάς της όμως ποικίλες «γεύσεις» κάθε μέρα. Εννοούμε τη λέξη «καταγγελία του μνημονίου»! Αποφεύγουμε να σκεφτούμε βαθύτερα τις αυτό-παγίδες που υποκρύπτει. Κι ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα κατ΄ εξοχήν όπως υποστηρίζεται «κόμμα του λαού», πέφτει στην ίδια τακτική του λαϊκισμού που προσάπτει στα αντίπαλα αστικά κόμματα. Αλλά και εκείνη η φράση ότι «ο λαός απονομιμοποίησε το Μνημόνιο με την ψήφο του», πόσο βάρος έχει από ένα κόμμα που εκπροσωπεί το 16% ή το 20%; Πώς δικαιούται να μιλάει για λογαριασμό του «λαού», όταν η μεγίστη πλειοψηφία αυτού του λαού δεν συμφωνεί με αυτή τη… στρογγυλοποίηση;

ΕΙΝΑΙ στη φύση του ανθρώπου αυτό που θέλει να ακούσει, όταν το ακούει, να ακούγεται πιο όμορφα στα αυτιά του! Κι αν αυτό που επιθυμεί, το εκφράζει κάποιο κόμμα, αυτό ψηφίζει άκριτα! Το εφικτό ή το ανέφικτο της πρότασης, με τις αντίστοιχες καταστροφικές παραμέτρους, ουδόλως ενδιαφέρει. Ναι! Λείπει κυρίως από τις νεότερες γενιές –και μακάρι να μη τη γνωρίσουνε ποτέ- η δυσάρεστη πλευρά της ιστορίας. Κυριαρχεί στη σκέψη των νέων -και μέχρι ενός σημείου έχουν απόλυτο δίκαιο, το να θέλουν «άμεση απαλλαγή από μια πραγματικότητα που τους βασανίζει αφόρητα»: η ανεργία, οι ατέλειωτες περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, οι αυτοκτονίες, τα συνεχή χαράτσια, η παγιωμένη ατιμωρησία των ενόχων πολιτικών, το απαράδεκτο φορολογικό σύστημα, η αναξιοκρατία κ.λπ., δεν είναι πράγματα που παραβλέπονται εύκολα πάνω στην κάλπη. Το θυμικό δεν επιτρέπει ψυχραιμότερες αποφάσεις.

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ έξαρση του λαϊκισμού με τις ωραίες φράσεις και λέξεις οφείλεται, κατά την άποψή μας,
-πρώτα στη μεγάλη κούρασή μας από την επί δυο χρόνια αδιέξοδη, ανέλπιδη και εγκληματική πολιτική των κυβερνώντων. Που στάθηκαν ανίκανοι να διαχειριστούν σωστά και να διαπραγματευθούν επί ίσοις όροις μια κρίση που αργά ή γρήγορα θα γινόταν ευρωπαϊκή. Δεν υπήρχε καν διορατικότητα. Και
-έπειτα στο μέτριο, «ξύλινο και καθ΄ υπαγόρευση» (της τρόικας;) εκφοβιστικό λόγο τους! Η σκληρή πολιτική λιτότητας οδηγεί αναπόφευκτα πολλούς παλαιούς ψηφοφόρους σε νέες οδούς. Πιστεύουν ότι έτσι θα λυτρωθούν…

ΕΤΣΙ, καλούμαστε να ξαναψηφίσουμε με την αμφιθυμία ακαταλάγιαστη και με διάχυτη την αμφισημία των λέξεων που μας βομβαρδίζουν καθημερινά. Έρμαια πια μικροπολιτικών και μικρών πολιτικών, πιθανόν να… δικαιώσουμε αυτό που έλεγε ο Πωλ Βαλερύ (2): «Το πρόβλημα με την εποχή μας είναι ότι το μέλλον δεν είναι πια αυτό που ήταν» (St.G.K., stcloris@yahoo.gr)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
-(1) Υπενθύμιση της ρήσης του Ευ. Βενιζέλου στο «Και τί εστίν αλήθεια;» της επιφυλλίδας του Θ. Νιάρχου, στα Νέα 25-5-12, σελ. 7, «Ορίζοντες».
-(2) Paul Valery, 1871-1945, Γάλλος ποιητής.


Σχολιάστε