"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Ελληνογερμανικός “πόλεμος”επιστολών

 

 

 

 

1.-ΠΡΟΣ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ

Tου Νικου Κωνστανταρα, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Hμερομηνία :  14-08-11

Δεν είναι καιρός να κολακεύουμε τους Γερμανούς ούτε να τους κατηγορούμε για παρελθόντα κακά και σημερινές εμμονές ούτε να τους ικετεύουμε. Δεν είμαστε φίλοι ούτε εχθροί – είμαστε εταίροι. Και ενώ βρισκόμαστε στην ίδια βάρκα, ακούμε όλο και συχνότερα δηλώσεις Γερμανών –οικονομολόγων, ηθικολόγων των μίντια και δημοσκοπήσεων– που δείχνουν ότι θα τους άρεσε να έβλεπαν την Ελλάδα να βουλιάζει μόνη της. Η Ευρωπαϊκή Ενωση, το μεγαλύτερο επίτευγμα του συλλογικού ανθρώπου, κινδυνεύει από την έλλειψη πίστης αρκετών πολιτικών και πολιτών στη Γερμανία, στην Ελλάδα και σε όλη την ταλαιπωρημένη ήπειρο. Και αυτό ενώ βρισκόμαστε σε ένα στάδιο όπου αν κρατήσουμε την πορεία που χαράξαμε εδώ και χρόνια, με τις αναγκαίες προσαρμογές, ίσως πετύχουμε ακόμη μεγαλύτερη ευημερία.

Βεβαίως, οι Ελληνες έχουν κάνει ό,τι μπορούν για να αποξενώσουν τους εταίρους τους: έχασαν τον προσανατολισμό τους μέσα στην πρωτοφανή σταθερότητα και ευημερία που εξασφάλισε η συμμετοχή στη Ε.Ε.· οι άοκνες προσπάθειες Ελλήνων ζηλωτών, οι οποίοι δεν είναι λίγοι, δημιουργούν την εικόνα μιας χώρας που φαίνεται μόνο να παίρνει και δεν δείχνει ούτε ευγνωμοσύνη ούτε υπευθυνότητα. Αυτό που συντελείται στην Ελλάδα, όμως, είναι το πολύ δύσκολο έργο να χτίσουμε νέες κοινωνικές βάσεις, όταν για γενιές μάς καθοδηγούσε το δόγμα «η δική μου πλευρά έχει δίκιο πάντα». Οι διαχωριστικές γραμμές σήμερα βρίσκονται μέσα σε πολιτικά κόμματα και όχι τόσο ανάμεσά τους, σε οικογένειες, μέσα στους ίδιους τους εαυτούς μας: από τη μια θέλουμε να κρατήσουμε ό,τι μπορούμε από το παρελθόν, από την άλλη, γνωρίζουμε ότι χρειάζονται δυναμικές κινήσεις για να κάνουμε την Ελλάδα καλύτερη και να βοηθήσουμε προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Το διακύβευμα είναι να μη χαθεί ό,τι δημιουργήθηκε, να μη χαθούν οι αποταμιεύσεις αυτών που μοχθούσαν όταν άλλοι (και η χώρα τους) δανείζονταν, να εξασφαλιστεί ένα μέλλον για τα παιδιά μας στην πατρίδα τους. Αυτό δεν απασχολεί και τους Γερμανούς; Γι’ αυτό χρειαζόμαστε αλληλεγγύη – η μάχη που διεξάγεται στην Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά της συζήτησης σε πολλές χώρες. Ο μεγάλος διαχωρισμός της εποχής μας δεν είναι ανάμεσα σε έθνη ούτε σε ιδεολογίες, αλλά ανάμεσα σε νοοτροπίες.

Ο δρόμος μπροστά είναι δύσκολος, απαιτεί θυσίες και συμβιβασμούς απ’ όλους. Αλλά πόσοι σοβαροί άνθρωποι πιστεύουν ότι η χώρα τους θα πετύχαινε περισσότερα εκτός Ε.Ε.; Προφανώς, περισσότερα ενώνουν τους σοβαρούς ανθρώπους στη Γερμανία, την Ελλάδα και στις άλλες χώρες απ’ όσα χωρίζουν τους πιο επιπόλαιους συμπατριώτες τους.

Οι αγώνες για ένωση, όπως και για την ανεξαρτησία, πάντα απαιτούσαν αίμα και χρήμα. Στη σημερινή Ευρώπη, όμως, μπορούμε να πετύχουμε μέσω διαπραγματεύσεων, χωρίς ουσιαστικές διαφορές ή έχθρες. Συμφωνούμε όλοι στην πρωταρχική σημασία των δημοκρατικών αρχών μας και στα οφέλη της συμβιωτικής –και ωσμωτικής– σχέσης των χωρών μας. Φυσικό είναι να μη βρίσκονται όλες οι χώρες στο ίδιο επίπεδο σχετικά με τον πλούτο, τη δημοκρατική ωριμότητα και την παραγωγικότητα τους; Πιστεύαμε ότι πάνω από 500 εκατομμύρια άνθρωποι δεκάδων λαών θα μπορούσαν να ενωθούν χωρίς κάποιες τριβές, χωρίς διαμαρτυρίες, χωρίς θυμό και ανατροπές; Αυτά που πετύχαμε είναι περισσότερα απ’ όσα μπορούσαμε να ονειρευτούμε, και η τελική επιτυχία είναι ορατή. Πώς μπορούμε να τα διακινδυνεύσουμε αυτά; Πώς μπορούν κάποιοι στην Ελλάδα –με την ανεργία να αγγίζει το 17%– να βάζουν το δικό τους συμφέρον πάνω από το εθνικό; Πώς μπορούν, λαμπροί Γερμανοί οικονομολόγοι να κάνουν δηλώσεις που επιτρέπουν στις αγορές να δοκιμάζουν την αποφασιστικότητα των Γερμανών να στηρίξουν το ευρώ, και μέσα από αυτό την Ένωση;

Σήμερα, όλες οι χώρες είναι πιο ευάλωτες από ποτέ σε δυνάμεις που δεν μπορούν να ελέγξουν και ο κόσμος χρειάζεται πόλους σταθερότητας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η οικονομική και στρατιωτική υπερδύναμη, αντιμετωπίζουν προβλήματα που καθρεφτίζουν την ευρωπαϊκή ανισότητα ανάμεσα σε «πλούσιους» και «φτωχούς», «παραγωγικούς» και «τεμπέληδες». Οι ανερχόμενες δυνάμεις –κυρίως η Κίνα και η Ινδία– αντιμετωπίζουν τις δικές τους προκλήσεις και κοινωνικές ανισότητες. Η Ευρώπη έχει λιγότερα ουσιαστικά προβλήματα, αλλά επιδεικνύει μια τρομακτική έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό της ως υπερδύναμη την ώρα που αντιμετωπίζει αναμενόμενες προκλήσεις.

Αυτά είναι θέματα που δεν πρέπει να καθοριστούν ούτε να καθοδηγηθούν από δημοσκοπήσεις και λαϊκισμούς. Δεν έχουν το ίδιο βάρος με πρόσκαιρες πολιτικές αγωνίες. Οι καιροί απαιτούν συλλογική προσπάθεια και προσωπική ευθύνη, απ’ όλους τους Ευρωπαίους. Αυτοί που είναι σε θέση να οδηγήσουν ας δείξουν αποφασιστικότητα, και οι άλλοι να κάνουν ό,τι μπορούν για να βοηθήσουν. Ας τραβήξουμε κουπί. Μαζί.

——————————————————-

2.-ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Γερμανική επιστολή φιλίας στην «Κ», 3-10-11- Από τον Féaux de la Croix.

[Επιστολή, με αφορμή το άρθρο του διευθυντή σύνταξης της «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ» κ. Νίκου Κωνσταντάρα, έστειλε ο Féaux de la Croix, Πληρεξούσιος Υπουργός και Επιτετραμμένος της Πρεσβείας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα.Η επιστολή - που αναφέρεται στο άρθρο «Προς Γερμανούς», το οποίο δημοσιεύθηκε στην «Κ» στις 14 Αυγούστου του 2011 - παρατίθεται αυτούσια ευθύς παρακάτω]:

Προς

κ. Νίκο Κωνσταντάρα, Διευθυντή Σύνταξης, ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

  • Η φιλία που βασίζεται στην αρετή δεν επιτρέπει την δημιουργία προστριβών.[1164β] *

Ανήκω σε εκείνους που διαβάζουν πάντα τα σχόλιά σας με μεγάλο ενδιαφέρον. Και οφείλω να ομολογήσω ότι ο τρόπος με τον οποίο σκιαγραφείτε τους «Γερμανούς» και τις ευρωπαϊκές τους προθέσεις ορισμένες φορές με έχει στεναχωρήσει. Και αυτό όχι μόνο ως εκπρόσωπο της χώρας μου εδώ στην Αθήνα, αλλά και σε προσωπικό επίπεδο, ως γερμανό πολίτη που αισθάνεται εμφανώς παρεξηγημένος.

Το αυτό συνέβη και την περασμένη εβδομάδα όταν σε άρθρο σας απευθυνόμενος «προς τους Γερμανούς» αναφέρετε στο αναγνωστικό σας κοινό ότι «ακούμε ολοένα και περισσότερους Γερμανούς, από ιθύνοντες για την χάραξη πολιτικής μέχρι ηθικολόγους των μέσων μαζικής, ενημέρωσης, αλλά και διάφορες δημοσκοπήσεις, που θα ήθελαν να δουν την Ελλάδα να βυθίζεται σαν την Ατλαντίδα του Πλάτωνα».

Επιτρέψτε μου συνεπώς να σας περιγράψω τα συναισθήματά μου, τα οποία είναι βέβαιο ότι εκφράζουν πολλούς Γερμανούς, αν όχι την συντριπτική πλειοψηφία των συμπατριωτών μου, δεδομένου ότι εδώ και δεκαετίες θεωρούμε ότι η δική μας ειρήνη και ευημερία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ευμάρεια των λαών της Ευρώπης.

  • Φίλος είναι εκείνος που επιθυμεί την ύπαρξη και διατήρηση του φίλου του για χάρη του φίλου του.[1166a] *

Επανειλημμένως οι Γερμανοί έχουν δεχθεί να συνεισφέρουν με διαφορά το μεγαλύτερο καθαρό ποσό στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Οι Γερμανοί» δεν σήκωσαν τα βάρη αυτά στοχεύοντας απλά και μόνο στο οικονομικό όφελος από την ανάπτυξη και ευημερία των εταίρων τους κρατών αλλά και οραματιζόμενοι την δημιουργία ενός κοινού μέλλοντος.

Το όραμά μας για την Ευρώπη είναι να δημιουργηθεί μια κοινωνία αξιών, η οποία θα έχει ανθρωπιστικό προσανατολισμό και στην οποία κάθε άνθρωπος θα μπορεί να οικοδομήσει την ζωή του στα πλαίσια μιας ευρύτερης δημοκρατικής κοινωνίας που σέβεται τους νόμους, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνική δικαιοσύνη και τα εφαρμόζει ως θεμέλιους λίθους της.

Εδώ και πολύ καιρό η φυσική μας αφοσίωση προς το γερμανικό έθνος, το οποίο μας γέννησε, συμπληρώνεται από την βαθιά συναίσθηση της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας. Ακόμα και σε μια εποχή κατά την οποία οι κλασικές σπουδές δεν αποτελούν πλέον την βάση της μόρφωσης, για εμάς παραμένει σαφές ότι η Ελλάδα αποτελεί την κοιτίδα της ευρωπαϊκής ταυτότητας. Είμαστε τέκνα της ίδιας μητρός. Και μπορώ να σας διαβεβαιώσω επίσης ότι οι οδυνηρές αναμνήσεις του πιο σύγχρονου παρελθόντος διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο ενεργούν οι πολιτικοί μας, οι οποίοι αν δεν επιδεικνύουν ταπεινοφροσύνη αν μη τι άλλο ενεργούν με μετριοπαθές πνεύμα και έντονο το αίσθημα της γερμανικής ευθύνης. Η Καγκελάριος Angela Merkel, ο Αντικαγκελάριος και Υπουργός Οικονομίας Philipp Roesler, ο Υπουργός Εξωτερικών Guido Westerwelle και ο Υπουργός Οικονομικών Wolfgang Schaeuble σίγουρα υποκινούνται από ένα έντονο συναίσθημα ιστορικής ευθύνης που επιβάλλει μια μετριοπαθή στάση. Πολύ δύσκολα θα βρείτε στις μέρες μας άλλους ευρωπαίους πολιτικούς αρχηγούς που να πιστεύουν στο ευρωπαϊκό ιδεώδες και στο πνεύμα αλληλεγγύης περισσότερο από τους δικούς μας πολιτικούς αρχηγούς.

  • Η καλή θέληση φαίνεται να αποτελεί την αρχή της φιλίας.[1166β] *

«Δεν είναι καιρός ούτε να επαινέσουμε τους Γερμανούς ούτε να τους κατηγορήσουμε για τα λάθη του παρελθόντος και τις εμμονές του παρόντος, αλλά ούτε και για να αντιδικήσουμε μαζί τους» όπως αναφέρετε. Δεν υπάρχουν άλλοι Ευρωπαίοι για εσάς, είτε φίλοι είτε εταίροι; Όπως τους παρουσιάζουν τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, οι Γερμανοί εμφανίζονται να είναι απομονωμένοι στις «εμμονές» τους και παρόλα αυτά να επιβάλλουν την θέλησή τους στα υπόλοιπα 26 κράτη μέλη της Ε.Ε. Από όσα διαβάζω εγώ ωστόσο για την Ευρώπη και την κοινή γνώμη, στην πλειοψηφία των κρατών της Ε.Ε. κάτι τέτοιο δεν ισχύει, πολλώ μάλλον για τα κράτη εκείνα, τα οποία παρέχουν εγγυήσεις και συνεισφέρουν με ίδια κονδύλια στα πακέτα διάσωσης της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας. Από ό,τι βλέπω εγώ αναφορικά με τις αντιδράσεις στην Ευρώπη υπάρχει ένα μάλλον μεγάλο ρεύμα σύμπνοιας και ενθάρρυνσης των απόψεων που εκφράζονται και προωθούνται από τους ιθύνοντες για την χάραξη πολιτικής στην Γερμανία.

  • Ωστόσο, πραγματικοί φίλοι είναι εκείνοι που επιθυμούν το καλό δια τους φίλους τους για χάρη των φίλων τους και μόνο.[1156β] *

Δεν επιθυμώ ωστόσο να εμπλέξω άλλους Ευρωπαίους στην πολύ ιδιαίτερη ελληνογερμανική σχέση. Θεωρώ ότι επαρκεί σε αυτό το σημείο να αναφέρω ότι σε καμία περίπτωση δεν θα χαροποιούσαν τους ευαίσθητους Έλληνες τα σχετικά άρθρα που δημοσιεύτηκαν σε άλλες γλώσσες της Βόρειας Ευρώπης, οι οποίες πιθανότατα είναι λιγότερο προσβάσιμες από τα γερμανικά, ή αυτά που ειπώθηκαν στα κοινοβούλια ορισμένων κρατών.

Μετά από πολλούς μήνες δραματικών και τραυματικών εξελίξεων, μετά από πολλές προσπάθειες που έγιναν για να καταφέρουν οι χώρες μας να ξεπεράσουν μια βαθιά οικονομική κρίση που σχετιζόταν με το χρέος, και μετά από υπεράνθρωπες προσπάθειες που καταβλήθηκαν προς αυτόν τον κοινό σκοπό, κυρίως δε από τους πολιτικούς μας αρχηγούς στην Γερμανία, μήπως δεν είναι η ώρα να πάψουμε να αμφισβητούμε και να αρχίσουμε να επιδεικνύουμε αμοιβαία εμπιστοσύνη ο ένας στο ευρωπαϊκό ήθος του άλλου; Αλλά και να θεωρήσουμε ότι ο άλλος εταίρος ενεργεί καλή τη πίστει στα πλαίσια της αρχής της αλληλεγγύης και της ευθύνης; Όσο πολύ πιστεύουμε στην πρόθεση του ελληνικού λαού να ξεπεράσει τα πολιτικά λάθη και τις πλάνες του παρελθόντος και να αναστηλώσει την ελληνική οικονομία και κοινωνία τόσο ελπίζουμε οι έλληνες εταίροι μας να σεβαστούν τις καλές μας προθέσεις να τους συμπαρασταθούμε. Ευελπιστούμε να κατανοήσετε ότι κουβαλάμε ένα βαρύτατο φορτίο διασφαλίζοντας για την Ελλάδα ένα σταθερό ευρωπαϊκό πλαίσιο, στο οποίο η οικονομία σας μπορεί να αναπτυχθεί και πάλι και το έθνος σας να ακμάσει.

  • Η φιλία των ενάρετων είναι ενάρετη και αυξάνει με την συναναστροφή τους.[1172a] *

Έχοντας παρακολουθήσει στενά τον γερμανικό τύπο και τις δημόσιες συζητήσεις δεν μπορώ να ανακαλέσω ούτε ένα άρθρο το οποίο να υπαινισσόταν, όπως το θέτετε, ότι θα πρέπει «οι προθέσεις των ‘Γερμανών’ να είναι να αφήσουν την Ελλάδα να βουλιάξει όπως η Ατλαντίδα του Πλάτωνα». Ακριβώς όπως και στην Ελλάδα έτσι και στην Γερμανία υπήρξαν από την αρχή φωνές, μεταξύ των οποίων και κάποιοι σοβαροί και καλοπροαίρετοι οικονομολόγοι, οι οποίοι πρότειναν διάφορες εναλλακτικές προσεγγίσεις αντί της συμφωνηθείσας πορείας μεταρρυθμίσεων. Πράγματι, κάποιοι οικονομολόγοι θεωρούσαν ότι οι δραστικές μέθοδοι αποτελούσαν ασφαλέστερη και λιγότερο επώδυνη λύση των προβλημάτων που προκαλούσε η κρίση χρέους.

Πρέπει λοιπόν να διαλύουμε την φιλία ευθύς αμέσως;

Ή μήπως πρέπει να διαλύουμε την φιλία μόνο αν οι φίλοι καθίστανται ανεπίστρεπτα μοχθηροί,

ενώ για όσο ακόμα υπάρχει δυνατότητα να βελτιωθούν θα πρέπει να τους συμπαραστεκόμαστε ηθικά και οικονομικά.[1165β]

Όπως συνέβη και στην Ελλάδα, κάποιοι ειδικοί από μη κυβερνητικές οργανώσεις προπαγάνδιζαν υπέρ κάποιων ριζικών λύσεων, οι οποίες κατά πάσα πιθανότητα θα είχαν καταστροφικές συνέπειες, κυρίως δε για τον ελληνικό λαό. Πρέπει ωστόσο να ειπωθεί σε αυτό το σημείο ότι επανειλημμένως η γερμανική κυβέρνηση, με την στήριξη της πλειοψηφίας του κοινοβουλίου μας, αντιστάθηκε στον πειρασμό της εφαρμογής επικίνδυνων «πρόχειρων λύσεων». Οι «ιθύνοντες για την χάραξη της πολιτικής» μας, όπως τους αποκαλείτε, διαβεβαίωσαν εκ νέου την πρόθεσή μας να υπερασπιστούμε το κοινό μας μέλλον στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ζώνη του κοινού μας νομίσματος, του ευρώ. Και αυτό όχι μόνο με ειλικρινείς δηλώσεις αλλά και με τολμηρές αποφάσεις και σημαντικές πράξεις. Για εμάς η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει ένωση της ολοκλήρωσης και της ενσωμάτωσης. Και θα υπεραμυνθούμε δεόντως αυτής της θεμελιώδους φιλοσοφίας.

  • Η φιλία συντελείται στην κοινωνία.[1159β] *

Ευελπιστώ οι έλληνες εταίροι μας να λάβουν υπόψη τους το γεγονός ότι η Γερμανία επενδύει την καλή της θέληση και αρκετή προσπάθεια σε μια άνευ προηγουμένου πρωτοβουλία ελληνογερμανικής συνεργασίας. Αυτό καθίσταται ιδιαιτέρως εμφανές από το πρόγραμμα ελληνογερμανικής συνεργασίας που παρουσίασαν από κοινού η Γερμανίδα Καγκελάριος Angela Merkel και ο Έλληνας Πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου στις 5 Μαρτίου 2010 στο Βερολίνο και το οποίο ευδοκίμησε μέσω μιας πληθώρας νέων μορφών διαλόγου και συνεργασίας που εκτείνονται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έως ανταλλαγές στον τομέα της υγείας και ενίσχυση της Ελλάδας ως προορισμού για τους γερμανούς τουρίστες.

Στις 27 Ιουλίου ο Υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας κ. Philipp Roesler ανέλαβε την πρωτοβουλία διεξαγωγής συνάντησης με 26 συνδέσμους από τον χώρο της γερμανικής βιομηχανίας, στα πλαίσια προσπάθειας του ιδίου να επιστρέψει η Ελλάδα σε πορεία οικονομικής ανάπτυξης και μεγαλύτερης ανταγωνιστικότηταςσε παγκόσμιο επίπεδο.

  • Η φιλία εμπεριέχει μια σχέση μεταξύ εταίρων.[1171β] *

«Δεν είμαστε ούτε φίλοι, ούτε εχθροί, είμαστε εταίροι», αναφέρετε στο άρθρο σας. Λοιπόν, αγαπητέ Νίκο, δεν συμφωνώ. Για τον απλό λόγο ότι, ευτυχώς, η φιλία είναι θέμα που έγκειται της ελεύθερης βουλήσεώς μας. Ως άτομα είμαστε ελεύθεροι να επιλέξουμε να είμαστε φίλοι. Το ίδιο ισχύει και για τους λαούς της Ευρώπης.

Λέτε ότι είμαστε εταίροι. Υποθέτω ότι ο Αριστοτέλης θα αποκαλούσε την σχέση μας «φιλία δι’ ὠφέλιμον». Και σε μια τέτοιου είδους φιλία ο φίλος δεν πρέπει να διαμαρτύρεται για την μη ύπαρξη φιλίας εκ μέρους του άλλου, εφόσον η απογοήτευσή του αυτή έγκειται στο γεγονός ότι δεν έλαβε οφέλη, τα οποία ωστόσο υπερβαίνουν εκείνα που είχαν συμφωνηθεί αρχικά επί τη βάσει της σχέσης τους. Σε αντίθεση με τα παραπάνω, μήπως το γεγονός ότι αισθάνεται παραμελημένος και διαμαρτύρεται για έλλειψη αλληλεγγύης καταδεικνύει ότι ο διαμαρτυρόμενος θεωρεί ότι υπάρχει μεγαλύτερη φιλία από μια απλή φιλία δια το ωφέλιμον;

Σε όλες τις σχέσεις μεταξύ εταίρων εμπεριέχονται κάποιου είδους αμοιβαία δικαιώματα αλλά και συναισθήματα φιλίας. [1159β] *

Η αλληλεγγύη αποτελεί στάση που εκτείνεται πολύ πέραν των υποχρεώσεων της φιλίας δια το ωφέλιμον. Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο όταν ο ένας εκ των δύο έχει ήδη στο παρελθόν αθετήσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Η επίσπευση ωστόσο προς βοήθεια του ετέρου απαντάται στην ζωή των ατόμων και των κοινωνιών μόνο όταν υπάρχουν πολύ στενοί δεσμοί, σε φυλές και σε οικογένειες. Στην περίπτωση αυτή απαιτούνται κάποιες πράξεις ενδεικτικές της εμπιστοσύνης, η οποία είθισται να μην υφίσταται στις σχέσεις δια το ωφέλιμον, αλλά απάνταται μεταξύ αδελφών, ο δεσμός μεταξύ των οποίων αποτελεί την υψηλότερη μορφή φιλίας μεταξύ ίσων. Τέτοιου είδους αλληλεγγύη αποτελεί αρετή και όχι στάση κατά της οποίας μπορεί κανείς να διαμαρτυρηθεί. Υποδηλώνει οικογενειακό δεσμό, ο οποίος πρέπει να τιμάται με μια κουλτούρα φιλίας, κατανόησης και επικοινωνίας.

  • «πολλάς δή φιλίας απροσηγορία διέλυσεν». [1155β]

(Παράθεση ενός κλασικού ελληνικού ρητού από τον Αριστοτέλη)

Ο δεσμός της φιλίας, τον οποίο μπορούμε να θαυμάσουμε στον εκπληκτικό εσωτερικό διάκοσμο του Παρθενώνα, αποτελούσε προϋπόθεση της συστάσεως δημοκρατικής πόλεως.Δεν πρόκειται να επιτύχουμε στην δημιουργία μίας ενιαίας Ευρωπαϊκής Ένωσης αν δεν έχουμε ως γνώμονα ένα συναίσθημα ειλικρινούς φιλίας. Ο Αριστοτέλης στο έργο του Ηθικά Νικομάχεια διακρίνει μεταξύ διαφόρων ειδών φιλίας. Ένα από αυτά είναι ο ηθικά υποδεέστερος δεσμός δια το ωφέλιμον. Η Ευρωπαϊκή μας Ένωση, ωστόσο, έχει ιστορικά προ πολλού υπερβεί την κατάσταση της συμμαχίας «quid pro quo» ή «do ut des». Έχει αποδείξει ότι είναι μια κοινότητα στην οποία επενδύουμε μέρος του εαυτού μας για την ευμάρεια των εταίρων ευρωπαϊκών λαών.

Επιπλέον, η φιλία φαίνεται να αποτελεί και συνδετικό δεσμό μεταξύ των κρατών.[1155α] *

Εν τέλει πρόκειται για μία Ένωση που μας κάνει υπερήφανους τόσο για τα επιτεύγματα της όσο και για την οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική πρόοδο καθώς και την ευημερία των εταίρων της. Είναι μια Ένωση, στην οποία είμαστε ευγνώμονες που οι ευρωπαίοι φίλοι μας έχουν την δυνατότητα να εμπλουτίζουν την ζωή μας, τόσο σε ατομικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο εθνών. Στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Κοινότητας δώσαμε μάχες για αυτήν μας την δυνατότητα και θα συνεχίσουμε να μαχόμεθα.

  • Η φιλία και η δικαιοσύνη ωστόσο ευδοκιμεί ως επί το πλείστον στις δημοκρατίες, όπου οι πολίτες ως ίσοι έχουν πλήθος κοινών στοιχείων.[1161β] *

Για αυτούς τους λόγους συνεπώς είμαι πεπεισμένος ότι θα έρθει η στιγμή που ο ελληνικός λαός θα δηλώνει ότι: «Στις δύσκολες στιγμές οι Γερμανοί μας στάθηκαν».

  • Η φιλία είναι αρετή.[1155α]

Συνεπώς, γιατί δεν συμφωνούμε να είμαστε ενάρετοι άνθρωποι.

Με ιδιαίτερη εκτίμηση…

Σημειώσεις

- Ο συντάκτης είναι Πληρεξούσιος Υπουργός και Επιτετραμμένος της Πρεσβείας της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα καθώς επίσης και Πρόεδρος της Ιδρυτικής Επιτροπής της Marathon Friends International Association (www.marathon2500.gr) και Ιδρυτής της Friends of Greece Society

* Τα κείμενα σε πλάγια γραφή είναι αποσπάσματα από τα Ηθικά Νικομάχεια του Αριστοτέλη σε ελεύθερη απόδοση

———————————————————————————————————————————————-

ΤΑ σχόλια, δικά σας (Στ.Γ.Κ.)


Σχολιάστε