"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Γιατί λέγεται έτσι;

ΑΝΑΡΩΤΗΘΗΚΑΤΕ ποτέ γιατί ορισμένες στερεότυπες εκφράσεις της καθημερινής χρήσης, λέγονται όπως λέγονται; Μάλλον όχι.

Να λοιπόν, παρακάτω μερικές και οι εξηγησεις τους. Αν εσεις έχετε αντιρρήσεις ή θέλετε να συμπληρώσετε κάτι παραπάνω από την εμπειρία σας, πολύ ευχαρίστως να τις δημοσιεύσουμε…

  • “Τωρα που βρήκαμε παππά, ας θάψουμε πέντ’ έξι”

Μια φορά υπήρχαν σ’ έναν τόπο, δύο ορεινά χωριά, που ζητούσαν παππά για την τέλεση των εκκλησιαστικών μυστηρίων. Αλλά ο Δεσπότης δεν τούς έστελνε, λέγοντάς τους ότι έπρεπε να πάνε στη Μητρόπολη. Για τούς νεκρούς όμως το πράγμα ήταν δύσκολο. Έκαναν, λοιπόν, παράπονα στο Δεσπότη, και επειδή οι νεκροί έμεναν άθαφτοι, ο Δεσπότης έστειλε στο ένα χωριό έναν παππά. Οι κάτοικοι, λοιπόν, του χωριού αυτού, ειδοποίησαν όλους τούς κατοίκους του άλλου χωριού να πάνε τούς πεθαμένους που έχουνε, για να τούς θάψει ο παππάς που είχε πάει. Οι κάτοικοι, όμως, απάντησαν ότι δεν έχουν πεθαμένους, αλλά ετοιμοθάνατους. και από το άλλο χωριό τούς απάντησαν: “Δεν πειράζει, φέρτε τους, τώρα που βρήκαμε παππά ας θάψουμε πέντ’ έξι”.

  • “Άκουσον μεν, πάταξον δε

“Χτύπησέ με, μα άκουσέ με”. Αυτή την απάντηση έδωσε, όπως αναφέρει ο Πλούταρχος (Θεμιστοκλής 11) στο συμβούλιο της Σαλαμίνας, στα 480 π.Χ., ο Θεμιστοκλής στον Σπαρτιάτη Ναύαρχο Ευρυβιάδη, όταν θέλησε εκείνος να τον χτυπήσει, ερεθισμένος, επειδή ο Θεμιστοκλής υποστήριζε πως η ναυμαχία έπρεπε να γίνει στα νερά της Σαλαμίνας και όχι κοντά στον Ισθμό όπως πρότεινε ο Ευρυβιάδης.  Από τότε έμεινε παροιμιώδης η φράση και λέγεται, για να δείξει την ηρεμία και τη στάθερότητα που κρατά μέσα σε αναμμένη συζήτηση, όποιος αποβλέπει να βρεθεί η αλήθεια και να γίνει το σωστό.

  • “Άγραφα” – “Είναι απ’ τ’ άγραφα” – “Αυτό είναι από τ’ άγραφα”

Διάφορες φράσεις: “αυτό που μου συνέβει είναι από τ’ άγραφα”, “αυτό που μου λες είναι απ’ τα άγραφα”, δηλαδή, κάτι το καταπληκτικό, το απίθανο κ.λπ.  Η έκφραση αυτή φαίνεται πως προήλθε από τα “άγραφα” εκκλησιαστικά κείμενα, που όπως και τα “απόκρυφα”, δεν περιλαμβάνονται στα “κανονικά” Ευαγγέλια και λοιπά εκκλησιαστικά κείμενα, που περιγράφουν τη ζωη και το έργο και αυτά που είπε ο Ιησούς.  Όσο για την παρερμηνεία ότι προέρχεται από τα όρη της Ευρυτανίας “Άγραφα”, δεν είναι σωστό. Τα βουνά αυτά πήραν το όνομά τους, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι, από το ότι οι Τούρκοι δεν μπόρεσαν να υποδουλώσουν την περιοχή και δεν την περιέλαβαν στα φορολογικά τους βιβιλία, σε αντίθεση με τα Γραμμένα των Ιωαννίνων.

  • “Άλλα λόγια ν’ αγαπιώμαστε”

Η φράση αυτή πρωτακούστηκε σε μία συζήτηση μεταξύ του Στρατηγού Μακρυγιάννη Καλλέργη και του Κωστα Αντύπα, νεοφερμένου τότε στην Αθήνα από την Ευρώπη. Το θέμα αυτής της συζητήσεως ήταν για το Συνταγμα, που επρόκειτο να ζητήσουν να παραχωρήσει ο Όθωνας. Ο Αντύπας δεν συμφώνησε με τη λύση του ζητήματος και πρότεινε να αναβάλλουν την συζήτηση, γιατί οι πολίτες δεν ήταν ακόμη ώριμοι, για να την δεχτούν. Τοτε ο Μακρυγιάννης, ερεθισμένος είπε το: “άλλα λόγια ν’ αγαπιώμαστε”. Δηλαδή άλλες κουβέντες για να μην τσακωθούμε.

  • “Αλλού να τα πουλάς αυτά”

Αυτός που θέλεινά πει σε κάποιον που προσπαθεί να τον γελάσει, ότι δε θα το κατορθώσει, του λέει: “αλλού να τα πουλάς αυτά”. Η φράση αυτή ξεκίνησε από τούς εμπόρους, και θα πρέπει να είναι πιο πλήρης έτσι: “παν αλλού να τα πουλήσεις”, που θα πει πήγαινε να κοροϊδέψεις άλλον, γιατί σε μένα δεν μπορείς να τα πουλήσεις.

 

Στ.Γ.Κ.


Σχολιάστε