Μικρή σημειολογία της Άλωσης της Πόλης (1453)
Posted on 29 Μάι, 2025 in Κείμενα | 0 comments
Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ…
Η ΑΛΩΣΗ της Κωνσταντινούπολης (1453) συμβολίζει το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και ταυτόχρονα την αρχή της Οθωμανικής προσπάθειας για διείσδηση στην Ευρώπη. Η πτώση της Πόλης επηρέασε καταλυτικά την μετέπειτα πολιτική, θρησκευτική και πολιτιστική εξέλιξη σε παγκόσμιο επίπεδο.
ΑΠΟ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ άποψης, η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης από τον Μωάμεθ Β’, τον “Πορθητή”, σηματοδότησε την οριστική διάλυση του σκοτεινού (;) μεσαιωνικού κόσμου, την ανάδυση και εδραίωση της Αναγέννησης στη Δύση και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για σημαντικές εξελίξεις στη μετέπειτα παγκόσμια ιστορία.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ τυχαίο ότι σπουδαίο ρόλο έπαιξαν οι πολλοί Έλληνες λόγιοι και επιστήμονες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που κατέφυγαν στην Ιταλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταφέροντας μαζί τους γνώσεις και χειρόγραφα. Δεν συνέβαλαν έτσι στην αναβίωση των κλασικών σπουδών, με όχημα τη νεογέννητη Τυπογραφία; Δεν διευκόλυναν την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής σκέψης με τους scriptores και μελετητές των Αρχαίων Ελλήνων και Λατίνων συγγραφέων;
ΑΠΟ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ άποψης, η Άλωση διεύρυνε το χάσμα μεταξύ Καθολικισμού και Ορθοδοξίας. Η (εσκεμμένη;) αποτυχία της Δύσης να βοηθήσει ουσιαστικά την Κωνσταντινούπολη απέναντ στους Οθωμανούς, δεν ενίσχυσε την παρουσία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα ευρωπαϊκά εδάφη, αλλά και τον Ισλαμισμό;
ΑΠΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ άποψης, η Κωνσταντινούπολη παρέμεινε ένα κέντρο πολιτισμού, ακόμη και υπό οθωμανική-και μετά το 1922-τουρκική κατοχή. Η Αγία Σοφία, παγκόσμιο μνημείο θρησκευτικού/πολιτισμικού στοιχείου, επί Ερντογαν ξαναέγινε ισλαμικό τέμενος σηματοδοτώντας εκ νέου την τρομερή έλλειψη του τουρκικού έθνους σε δικά του πολιτιστικά μνημεία. Η αντικατάσταση μιας ορθόδοξης εκκλησίας (Αγία Σοφία) σε τέμενος, τί άλλο σημαίνει πλην της κλοπής και οικειοποίησης “ξένου πολιτισμικού στοιχείου”; Πιθανόν η Οθωμανική Αυτοκρατορία να ενσωμάτωσε μερικά στοιχεία της βυζαντινής διοίκησης και τέχνης, αλλά έτσι δεν δημιούργησε ένα αλλότριο, μάλλον υβριδικό, πολιτισμό;
Η ΑΛΩΣΗ της Κωνσταντινούπολης δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική νίκη, αλλά ένα συγκλονιστικό γεγονός που άλλαξε ουσιαστικά την πορεία της ιστορίας, επηρεάζοντας βασικούς παγκόσμιους πολιτικούς, θρησκευτικούς και πολιτισμικούς θεσμούς. (Στ.Γ.Κ.)
