"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Μπούλκες (από το βιβλίο Οι Καπετάνιοι του Ντομινίκ Έντ, Εξάντας, 1970)

 

 

 

 

Μπούλκες (από το βιβλίο “Οι Καπετάνιοι” του Ντομινίκ Έντ, Εξάντας, 1970)

“…Ήταν περίπου 3.000 αυτοί που σχημάτισαν το πρώτο κύμα και ξεμπαρκάρησαν στο Τέτοβο, κοντά στα Σκόπια, αμέσως μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας. Ζουν εκεί για ένα διάστημα, σ’ ένα πρόχειρο καταυλισμό, ενώ ο Τζίμας ψάχνει στο μεταξύ να βρει ένα χώρο πιο κατάλληλο για μόνιμη εγκατάσταση της κοινότητας. Οι περισσότεροι άντρες της περιοχής έχουν σκοτωθεί στον αγώνα κατά του καταχτητή και οι Έλληνες αντάρτες γίνονται δεκτοί από τις Γιουγκοσλάβες το λιγότερο θερμά. Όταν εγκαταλείπουν την πόλη, δύο σειρές από χήρες και νέες κοπέλλες πλαισιώνουν τις σιδετροχιές και τους ζητωκραυγάζουν για τελευταία φορά, σκεπάζοντάς τους με δάκρυα, λουλούδια, φρούτα και τροφές.

Ο επόμενος σταθμός είναι ένα χωριό εγκαταλειμένο από μια γερμανική κοινότητα που προπολεμικά ζούσε σε μια ζηλευτή ευημερία, το Novis Iva. Οι βουνίσιοι Έλληνες ανακαλύπτουν στα αστικά σπίτια ανέσεις που τους φαίνονται απίθανες. Αφού καταστρέφουν κάπως τα ερμάρια με τους στραφταλιστούς καθρέπτες και θαμπώνουν από τα θαύματα του μηχανικού πολιτισμού, μαθαίνουν πως πρέπει να φύγουν πάλι προς το βορρά. Ο Τζίμας βρήκε την κατάλληλη τοποθεσία πάνω από το Βελιγράδι, στη γιουγκοσλάβικη καμπή του Δούναβη. Είναι το χωριό Μπούλκες. Η γη ολόγυρα στο χωριό, οι μικρές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, μοιάζουν να υπόσχονται, στην πίκρα της ξενιτιάς, τη δημιουργία ενός ειδυλιακού κοινόβιου. Το Μπούλκες όμως, υπέρτατος χώρος του δόγματος, δεν θα πραγματώσει παρά την αστυνομική ουτοπία του Ζαχαριάδη. Ο Πεχτασίδης, μεγάλος ιεροεξεταστής της ΟΠΛΑ, θα επιβάλει, κάτω από τον έλεγχο του Ιωαννίδη που εγκαθίσταται στο Βελιγράδι, την φιλύποπτη και δρακόντεια τάξη της σταλινικής ορθοδοξίας.

Σύμφωνα με το πρότυπο της 12ης Ολομέλειας, το ΚΚΕ, έχοντας πραγματοποιήσει την αστική επανάσταση, περνάει στο ανώτερο στάδιο του σοσιαλισμού και της δικτατορίας του προλεταριάτου. Για τον Πεχτασίδη αυτό σημαίνει πως ήρθε η ώρα να εκκαθαριστούν τα επαναστατικά στρατεύματα. Από την αρχή, το Μπούλκες επωφελείται από τις εγκαταστάεις του για να μεταδόσει στη βάση τις υγιείς ιδέες που διδάσκονται στα κατηχητικά της KUTV. Οι λαϊκοί αρχηγοί, οι καπετάνιοι και οι διανοούμενοι είναι a priori ύποπτοι για μικροαστικό συναισθηματισμό, αριστερισμό και τυχοδιωκτικές τροτσκιστικές τάσεις. Το στρατόπεδο του Μπούλκες απ όπου θα περάσουν οι περισσότεροι από τους παλιούς υπεύθυνους του ΕΛΑΣ, εγκαινιάζεται με το έμβλημα της αστυνομικής τρομοκρατίας. Η παραμικρότερη κριτική, η πιο ανώδυνη αμφισβήτηση της πολιτικής γραμμής του ΚΚΕ, ερμηνεύεται σαν αληθινή προδοσία. Οι περισσότεροι από τους παλιούς αρχηγούς του ΕΛΑΣ, που στη διάρκεια του αγώνα τους δεν είχανε ποτέ υποστεί αυτό το είδος καταναγκασμού, αντιτάσσουν μια βουβή αντίσταση στην επιτροπή διοίκησης.

 

 

——————————–

[Για ορισμένους που δεν κατάλαβαν ή καμώνονται τους υπεραριστερούς χωρίς να είναι]

ΟΙ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΙ- Ο Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος 1943-1949 (Dominique Eudes)

Ο συγγραφέας, αν και δεν κρύβει την θερμή του συμπάθεια για την υπόθεση που υποστήριξαν η Αντίσταση, οι Καπετάνιοι, η ελληνική Αριστερά και ολόκληρος ο ελληνικός λαός, είχε την δυνατότητα να μελετήσει και να φανερώσει όλες τις όψεις του δράματος. Έτσι, πίσω από την φωνή του ακούμε συχνά την φωνή των ίδιων των πρωταγωνιστών του Αντάρτικου, ανθρώπων που κουβέντιασαν με τον Eudes και ξανοίχτηκαν για πρώτη φορά, έστω και λιγότερο άμεσα απ’ όσο θα θέλαμε. Παράλληλα, στις σελίδες του Eudes θίγεται, για πρώτη φορά με τόση σαφήνεια, το βασικό πρόβλημα της Ελληνικής Αντίστασης: η διάσταση μεταξύ της στρατηγικής των «Καπετάνιων» του Ε.Λ.Α.Σ. και της στρατηγικής των πολιτικών υπευθύνων των ηγετών του Ε.Α.Μ. και του Κ.Κ.Ε. [...] (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

Ο Eudes έχει άποψη. Θαρραλέα. Για πολλά και για πολλούς. Πιο συγκεκριμένα, έχει απόψεις που προκάλεσαν συζητήσεις οξύτατες. Εναντίον της προπαγάνδας των μη κομμουνιστικών δυνάμεων αλλά και εναντίον της υψηλής νομενκλατούρας του ΚΚΕ. (Ριχάρδος Σωμερίτης, στην έκδοση του Βήματος)

 

Παύλος Κων 5 από 5 αστέρια! 20/04/2012

Το βιβλίο παρουσιάζει όλες τις πτυχές της περιόδου ’40-’49 λεπτομερώς και με γλαφυρό τρόπο, πληρέστερα μάλιστα από αρκετά άλλα “επιστημονικά” συγγράμματα. Ο Eudes έχει σαφή θέση και τη λέει, αυτό όμως δεν τον καθιστά αφερέγγυο. Από τα απόλυτα must για την ιστορία του Εμφύλιου Πολέμου.

 

Κον Κον 5 από 5 αστέρια! 14/06/2010

Το βιβλίο αποτελεί ένα απολαυστικά ενδιαφέρον ανάγνωσμα για τα ταραγμένα χρόνια της Κατοχής και του Ελληνικού Εμφυλίου. Δεν είναι ακριβώς ιστορία. Είναι μια επισκόπηση των γεγονότων ιδωμένων από την πλευρά του αριστερού Αντάρτικου των ελληνικών βουνών. Έτσι οι αντάρτες “αγιοποιούνται” ως εκφραστές της λαϊκής βούλησης και του πόθου του απλού λαού για ελευθερία και ισότητα. Και το κόμμα; Κατά τον συγγραφέα ήθελε να πάρει την εξουσία, αλλά υποταγμένο στις αρχές της επαναστατικής ορθοδοξίας, όπως αυτή σφράγισε την Ιστορία με την Οκτωβριανή Επανάσταση του ’17, από τη μια και την έλλειψη εμπιστοσύνης στο Αντάρτικο από την άλλη, έπεσε σε παλινωδίες, αμφιταλαντεύσεις και συμβιβασμούς χάνοντας πολύτιμο χρόνο και τελικά την μεγάλη του ευκαιρία. Με άλλα λόγια το ΚΚΕ ήθελε το “θρόνο” αλλά δεν ήξερε το “δρόμο” για εκεί…Η δε “μαύρη αντίδραση” περιγράφεται από τον σ. με τα πιο κατάμαυρα χρώματα θαρρείς και μόνο αυτή έκανε εγλήματα – δικαιολογώντας εμμέσως οποιαδήποτε αριστερή κίνηση. Για το ΚΚΕ έχουμε λίγους ψίθυρους για Ο.Π.Λ.Α. και Μπούλκες και μόνο αυτό. Αλλά το είπαμε από την αρχή : το βιβλίο δεν είναι ιστορία με αξιώσεις “αντικειμενικότητας”. Θα αρέσει σε αντισταλινικούς αριστερούς κάθε απόχρωσης…