"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Για το βιβλίο του συμπαιδοπολίτη ΛΕΥΚΑ ΠΕΡΙΚΛΗ, “Σκόρπιες Μνήμες” (2002)

 

 

 

 

Για το βιβλίο του συμπαιδοπολίτη ΛΕΥΚΑ ΠΕΡΙΚΛΗ “Σκόρπιες Μνήμες” (2002)

 

[Ο Λεύκας Περικλής είναι ένα από τα “μεγάλα” παιδιά που θαυμάζαμε εμείς οι μικρότεροι, ειδικά στην Παιδόπολη του “Αγίου Δημητρίου” στη Θεσσαλονίκη.

Όταν βρέθηκα κι εγώ εκεί το 1955, μετά από περιπέτειες για να αρχίσω τις σπουδές μου στο τότε εξατάξιο Γυμνάσιο, ο Λεύκας, ο Μπαρμπής, ο Τσιαπάλης, ο Τσιπάρης, ο Φίληνας, ο Μπαχατίρογλου Αν., ο Αργυρίου, ο Μυγδάλης, ο Ζάχος, ο Ευσταθίου και πολλοί άλλοι..., μας φαίνονταν “τέρατα” μόρφωσης.

Αποτελούσαν τα “ιδανικά” μας πρότυπα.

Και ήταν αυτό ευτύχημα στις Παιδοπόλεις: υπήρχε μια υποβόσκουσα άμιλλά των μικρών-ημών-να γίνουμε καλύτεροι από τους μεγάλους που μας άφηναν κάθε χρόνο αφού, μετά από αυστηρότατες εξετάσεις, έμπαιναν σε πανεπιστημιακές σχολές για σπουδές.

Η ζωή στην Ελλάδα, με τις εκατοντάδες παιδοπολίτες επιστήμονες σε όλους τους κλάδους, απέδειξε ότι η “αυστηρότητα” (το 17 1/2 στο ενδεικτικό από τη μια τάξη στην άλλη) ήταν μια σοφή επιλογή της Βασιλικής Πρόνοιας, έστω κι αν είχε “θύματα” πολλά επίσης γερά μυαλά που σπούδασαν μόνα τους (όπως ο Γ. Ατζακάς).

Έτσι, τα βιβλία των συμπαιδοπολιτών μου, με συγκινούν αφάνταστα, διότι μου ξαναφέρνουν εικόνες που ο χρόνος κοντεύει να σβήσει, αλλά και η ηλικία μας πια δεν ανασύρει από το παρελθόν.

Έχουμε ήδη παρουσιάσει τα βιβλία των ΑΤΖΑΚΑ ΓΙΑΝΝΗ “Ο Θολός βυθός”, που πήρε κρατικό βραβείο το 2008 και αναφέρεται στις παιδοπόλεις “ΚΑΛΗ ΠΑΝΑΓΙΑ” (Βέροια) και “ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ” (Θεσσαλονίκη), όπως και τα βιβλία των Γκουντενούδη (γιατρού στη Γερμανία), Δήμου (Γεωπόνου), Σμαρόπουλου (Λογιστή) καθώς και την λεπτομερή έρευνα για την “Καλή Παναγιά” από την εκπαιδευτικό κα Αντωνία Χαρίση (Βέροια).]

 

 


[Στη φωτογραφία μια θεατρική παράσταση με τον Λεύκα Περικλή, τον Αν. Μπαχατίρογλου, τους Ηλιόπουλους Θωμά και Ηλία κ.λπ.-δεύτερο μισό δεκαετίας 1950)

 

—————————————————————————-

 

Το βιβλίο του Λεύκα Περικλή “Σκόρπιες  Μνήμες” (2002), που είχε την ευγενή καλοσύνη να μου στείλει “δανεικό” ο αγαπητός μου Αντώνης Βενέτης, έρχεται να προσθέσει, από τη δική του σκοπιά κι άλλες πολύτιμες αναμνήσεις από άλλες Παιδοπόλεις, ειδικά όμως και πάλι από τον “Άγιο Δημήτριο” Θεσσαλονίκης (1950-1958).

 

Πρόκειται για ένα βιβλίο (εκτός εμπορίου, όπως και τα άλλα,  πλην του Γ. Ατζακά, εκδ. ΑΓΡΑ), με σωρεία προσωπικών γεγονότων που πραγματικά συγκλονίζουν-ειδικά ο θάνατος του γιού του Λεύκα, του Αδαμάντιου.

Ως επί το πλείστον είναι αυτοβιογραφικό. Εκφράζει με ζωηρά χρώματα και γεγονότα μια τοπολατρεία που δεν υπάρχει πια στην εποχή του εθνομηδενισμού-την εποχή μας.

Το λαογραφικό στοιχείο κυριαρχεί και θα μπορούσε να αποτελέσει πηγή άντλησης αυθεντικών σκηνών και περιγραφών (σκηνές από το θέρος, τις αγροτικές εργασίες, τις θρησκευτικές γιορτές στο χωριό, τους γάμους κ.λπ.)

Ο Λεύκας Περικλής ψάχνει και βρίσκει το γενεαλογικό του δέντρο και το αναπτύσσει εικονικά και ονομαστικά, για να το αφήσει στους επόμενους μελετητές.

Οδυνηρά τα παιδικά του χρόνια, όπως όλων των συνομήλικών του που γεννήθηκαν από το 1935 κι έπειτα.

Οι σελίδες για το πώς έμαθε τα πρώτα του γράμματα θα μπορύσαν να συναγωνιστούν και τις πιο συναρπαστικές σελίδες του Μενέλαου Λουντέμη.

Το δράμα του εμφυλίου ξετυλίγεται μπροστά του, όπως σε όλους μας, ενώ και ο αγώνας που δίνει για να εισαχθεί στις Παιδοπόλεις της Φρειδερίκης είναι αξιοθαύμαστος.

Όντας αρκετά μεγάλος και γνωρίζοντας ότι από το σπίτι του δύσκολα θα είχε βοήθεια για σπουδές, επιχειρεί να μάθει την τέχνη του τσαγκάρη, αλλά επανέρχεται στις σπουδές του-ευτυχώς.

Σε όλο το βιβλίο η παρουσία και η παρέμβαση του πατέρα του είναι καταλυτική.Η αλληλογραφία μαζί του, όπως και με συμπαιδοπολίτες, αποτελεί ένα βασικό στοιχείο της εξέλιξής του.

Οι σπουδές του στην Ακαδημία, η μεταπήδησή του στην Αγγλική Φιλολογία, ο διορισμός του στο δημόσιο ως καθηγητής Ξ.Γ., το ευρωπαϊκό σχολείο και άλλα διανθίζουν το βιβλίο και δείχνουν την μεγάλη ποικιλία της ζωής του.

 

Γενικά, το βιβλίο του Λεύκα Περικλή (“Σκόρπιες Αναμνήσεις”) θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει τον καμβά για ένα υπέροχο και δυνατό εφηβικό μυθιστόρημα… (Στ.Γ.Κ.)

———————————————————————————–

 

ΜΙΑ ΥΠΕΡΟΧΗ ΣΕΛΙΔΑ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ:

 

 

Τα Πρώτα Γράμματα. (“Σκόρπιες Μνήμες”, Λεύκα Περικλή, 2002)

 


“Μετά τη μπόρα του πολέμου, παρουσιάστηκε επιτέλους και στο χωριό μας δάσκαλος. Ξανακούστηκε το σήμαντρο του Σχολείου και οι γονείς έτρεξαν να γράψουν τα παιδιά τους.

Ήταν το 1945, όταν ο πατέρας μου έπεσε στο κρεβάτι και η μάνα μου δεν μπορούσε να ανταποκριθεί με όλες τις δουλειές και τις φροντίδες του σπιτιού. Έτσι εγώ βοσκούσα τα γίδια και δεν πήγα στο Σχολείο. Ήθελα όμως πολύ να πάω και δεν ξέρω πώς έγινε, μά την επόμενη χρονιά με έγραψε η μάνα μου κι εμένα.

Ένιωσα μεγάλη χαρά όταν κίνησα την πρώτη μέρα, κρατώντας, όχι βιβλία και τετράδια, αλλά ένα ξύλο, όπως έκαναν οι μαθητές, για να έχει ο δάσκαλος θέρμανση το χειμώνα. Είχα κλείσει τότε τα ένδεκα. Πολύ μεγάλος για την πρώτη τάξη Δημοτικού! Θυμάμαι πως είχαμε ένα Αναγνωστικό με ωραίες εικόνες. Ήταν χωρισμένο σε διάφορα κεφάλαια, ανάλογα με τα γράμματα του Αλφάβητου, και ήταν όλο μια σειρά από ιστορίες : Η Σουσουράδα. Τώρα η ζωή μου άλλαξε. Το πρωί στο Σχολείο και το απόγευμα στα γίδια. Τη Σουσουράδα την είχα πάντα μαζί μου πάνω στα πλάγια, και προσπαθούσα από την αρχή-αρχή να διεισδύσω στα άδυτα της γραφής και της ανάγνωσης, πριν καλά-καλά ο δάσκαλος αρχίσει τα πρώτα μαθήματα και μας μπάσει σε τέτοια χωράφια.

Έτσι ένα δειλινό, καθώς βοσκούσα τα γίδια καθισμένος στο Μεγάλο Λιθάρι, άρχισα να εξερευνώ το Αλφάβητο στο Αναγνωστικό. Πήρα μια σουβλερή πετρούλα και χάραξα πάνω στο Λιθάρι τα κεφαλαία γράμματα, Όμικρον, Λάμδα, Γάμα και Άλφα στη σειρά. Τα κοίταξα καλά και πρόφερα δυνατά το όνομα

ΟΛΓΑ”! Μου φάνηκε πως ανακάλυψα έναν καινούριο κόσμο. Σκίρτησα από χαρά και αναφώνησα κι εγώ σαν άλλος Αρχιμήδης: Εύρηκα, Εύρηκα».

Τώρα μπορούσα να διαβάζω συλλαβιστά και να γράφω! Προ παντός να γράφω! Να διαλέγω προσεκτικά από κείνα τα μαγικά σύμβολα, που ήταν πάνω στις σελίδες του Αναγνωστικού, να τα αραδιάζω σωστά το ένα μετά το άλλο και να κατασκευάζω λέξεις.

Τότε µου φάνηκε πως ήταν πολύ απλό να σχηµατίσεις µόνος σου µια λέξη, και ήταν πολύ αργότερα που ανακάλυψα πόσο δύσκολο ήταν να τη γράψεις ορθογραφικά σωστά. Ένα µ ή δύο; Ενα λ ή δύο; Ο ή ω; η, ι, υ, οι, ει; Τι να διαλέξουµε για ένα φθόγγο; Ψιλή ή δασεία; Οξεία ή περισπωµένη; Πολλά ερωτηµατικά, που γεννήθηκαν αργότερα και περίµεναν την απάντησή τους. Ωστόσο για την ώρα ήταν για µένα κατόρθωµα που ανακάλυψα να γράφω και να διαβάζω. Μέσα σε λίγες µέρες είχα διαβάσει µόνος µου όλο το βίο και την πολιτεία της Σουσουράδας, που θα κάναµε στο Σχολείο σε ένα χρόνο. Άλλωστε από το Σχολείο απουσίαζα πολύ συχνά, γιατί πολλές φορές τύχαινε να µην µπορεί η µάνα να βγει µε τα γίδια καθόλου, οπότε έπρεπε εγώ να πάω µαζί τους από το πρωί.

Με τέτοιες συνθήκες και µε πολλές απουσίες τελείωσα τις δυο πρώτες τάξεις του Δηµοτικού στο χωριό. Παρόλες τις αντιξοότητες, ο δάσκαλος, που κατανοούσε την κατάστασή µας, ήταν πολύ ικανοποιηµένος και η επίδοσή µου ήταν άριστη”.

 


2 Σχόλια

  1. Περικλής Λεύκας

    Αγαπητέ Σταύρο, η παρουσίασή σου είναι καταπληκτική και αυτό βέβαια γιατί γράφεται από ένα συμπαιδοπολίτη, που έχει ζήσει στο πετσί του την ίδια κατάσταση και μπορεί να διαβάζει και πίσω από τις γραμμές. Με συγγίνησε πολύ και σ’ευχαριστώ θερμά. Η εικόνα, στα “πρώτα γράμματα’είναι όπως τη φαντάστηκες, με μια μικρή διαφορά: Τότε στο χωριό μου, πολύ λίγοι είχαν τέτοια λάμπα, εγώ είχα εκείνη την κωνική με το φυτίλι, δεν ξέρω αν εσύ τη γνώρισες, που σε γεμίζει καπνό απ’το πετρόλαδο, όπως το λέγαμε, και διάβαζα εκεί ακριβώς, στο μικρό παραθυράκι μέχρι τις 2 ή 3 η ώρα και μόνον το δικό μου λαμπάκι φαινόταν στο χωριό. Θα σε παρακαλούσα, αν υπάρχει τρόπος, γιατί βλέπω πως εσύ είσαι EXPERT στα ηλεκρονικά, να μου τη στείλεις στο e-mail για να την εκτυπώσω. Περικλής.

  2. Αγαπητέ μου Περικλή,
    Χαίρομαι ιδιαίτερα για την επαφή.
    Ανέκαθεν σας θαυμάζαμε εσάς τους μεγάλους, εμείς οι μικρότεροι.

    Ήμασταν στον ίδιο θάλαμο. Η ομάδα σας είχε θέα στο δρόμο προς το Βαρδάρη, ενώ η δική μας ήταν προς τα δυτικά παράθυρα. Είχαμε ομαδάρχισσα τη Σοφία Πανίδου. Δεν θα τη θυμάσαι.

    Εκτός από τα θεατρικά σου, θυμάμαι και την … τεχνολογία σου. Με μικρό γαληνίτη καλώδια και μια πλακέτα ξύλου είχατε φτιάξει δέκτη ραδιοφώνου από όπου ακούγατε τα μεσημέρια ειδήσεις και τραγούδια.
    Κοντά σας ακούγαμε κι εμείς!

    Σου στέλνω στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο σου την εικόνα που μου ζήτησες και την άλλη με την οποία σπουδάσαμε όλοι μας στην πραγματικότητα.

    Να είσαι καλά με την οικογένειά σου και πάντα δημιουργικός.

    Σταύρος

Σχολιάστε