"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Ειδήσεις από το παρελθόν-Μαξ Νορντάου και Κρήτη (Αντ. Βενέτης)

 

 

 

 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ

 

 

1899 – Ο Μαξ Νορντάου για την Κρήτη

Στο λυκόφως του 19ου αιώνα, οι ατελεύτητοι αγώνες και εξεγέρσεις των Κρητικών κατά της κραταιάς Οθωμανικής αυτοκρατορίας, είχαν ως αποτέλεσμα την αυτονομία της Κρήτης, με ύπατο αρμοστή τον πρίγκιπα της Ελλάδος Γεώργιο (1898-1906).
Η αυτονομία απεδείχθη ότι ήταν το αποφασιστικό βήμα για την οριστική ένωση μετά της Ελλάδος.
Την απόδοση της αυτονομίας χαιρετίζει ενθέρμως ο Ουγγροεβραίος γιατρός και συγγραφέας Μαξ Νορντάου (1849-1923), ο παγκοσμίως γνωστός για το περιλάλητο βιβλίο του “Τα κατά συνθήκη ψεύδη”. Το ίδιο πράττουν και οι “Τάιμς του Λονδίνου, κατά την ανασκόπηση των γεγονότων του έτους 1898.
Την ίδια χρονιά, το 1899, οι Κρητικοί μετονομάζουν, προς τιμήν του ύπατου αρμοστή, πρίγκιπος Γεωργίου, μία κωμόπολη των Χανίων σε Γεωργιούπολη.


Λίγα χρόνια αργότερα, ένας Μακεδόνας, στην κορύφωση του Μακεδονικού ζητήματος, αποτίει φόρο τιμής στους αγώνες της Κρήτης και καλεί τους συμπατριώτες του να παραδειγματισθούν από τους επικούς αγώνες των Κρητών για να επιτύχουν την ενσωμάτωση της Μακεδονίας με την Ελλάδα.


Η “ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ”, απ’ όπου έχω αλιεύσει το δημοσιευμένο υλικό, εξεδίδετο στην Τεργέστη της τότε Αυστροουγγρικής αυτοκρατορίας και ο “ΗΛΙΟΣ” στην Ερμούπολη της Σύρου.


«ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ, 25/6 Ιανουαρίου 1899 –

 

Εν τω “Ν. Ελ. Τύπω” ο Μαξ Νορδάου δημοσιεύει γενικήν ανασκόπησιν των σπουδαιοτέρων συμβάντων του λήξαντος έτους. Εξ ης παραλαμβάνομεν ενταύθα το περί του ζητήματος της Κρήτης μέρος, έχον ως εξής: “Η διπλωματία, εχλευάσθη ποσάκις δια την δυσκινησίαν της, δια την ανικανότητά της προς το παράγειν θετικά αποτελέσματα, ώστε θα ήτο άδικον να μην συγχαρώμεν αυτώ ότι κατώρθωσεν επί τέλους να επιτελέση και μίαν καλήν και ευγενή πράξιν. Παραπλέουσα πάντοτε αναμεταξύ των κινδυνωδεστάτων του πολέμου σκοπέλων, έφερεν εντός των θωράκων των στόλων τεσσάρων μεγάλων δυνάμεων την ανεξαρτησίαν της Κρήτης. Επί της νήσου κυματίζει η νέα σημαία, ήτις ενώνει τα ελληνικά χρώματα ωσεί δι’ ευγενούς υπαινιγμού μετά των τουρκικών χρωμάτων, ο δε Σουλτάνος επιτρέπει τούτο συνετώς και φρονίμως. Αλλά την ελευθερίαν της η ταλαίπωρος νήσος δεν έλαβεν ως δώρον ελεημοσύνης. Ο Κρητικός λαός μετ’ αδαμάστου ηρωισμού έχεεν υπέρ αυτής επί αιώνας το τίμιον αίμα του και γενεαί όλαι μετέβαινον αγαλλόμεναι εις τον θάνατον ίνα παρασκευάσωσιν εις τους απογόνους των, απογόνους μέλλοντος αγνοούμενου, την ελευθερίαν. Τοσούτον ηρωική εθελοθυσία και αυταπάρνησις ήτο αξία αμοιβής. Η μικρά Κρήτη, ήτις καθ’ όλην την διάρκειαν του υπερανθρώπου αγώνος της δεν εξετιμήθη μετά της δεούσης ευνοίας και δικαιοσύνης, παρέχει μέγα παράδειγμα, όπερ εν τη Ιστορία θα μείνη αλησμόνητον […]»


«ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ, 25/6 Ιανουαρίου 1899 – Ο “Χρόνος” της Αγγλίας επιθεωρών τα συμβάντα του τελευτώντος έτους γράφει περί Ελλάδος τα εξής: “Η Ελλάς αναλαμβάνει βαθμηδών εκ των αποτελεσμάτων του ατυχούς πολέμου. Το δάνειον της αποζημιώσεως, υπέρ ου ηγγυήθησαν η Αγγλία, η Γαλλία και η Ρωσία, εξεδόθη επιτυχώς κατά Μάιον και η Θεσσαλία εξεκενώθη τέλος υπό των Τούρκων…

 

 

————————————————————————————————————–

Σημείωση Στ.Γ.Κ.[Νόρνταου (Nordau). Μαξ (Ζίμον)  (1849 - 1923). Αυστριακός κοινωνικός διανοητής, εβραϊκής καταγωγής, από τους πρωτεργάτες της πρώτης περιόδου του σιωνιστικού κινήματος, λογοτέχνης και δοκιμιογράφος (πραγμ. επών. Ζύντφελτ, Sudfeld). Με ιατρική βασικά εκπαίδευση και αντίστοιχη επαγγελματική απασχόληση]

 

ΤΑ ΚΑΤΑ ΣΥΝΘΗΚΗΝ ΨΕΥΔΗ

Στο κλασικό βιβλίο «Τα κατά συνθήκην ψεύδη του πολιτισμού μας», ο Μαξ Νορντάου καταγράφει (το 1883!) τη διαστρέβλωση της αλήθειας ως θεμέλιο της (συν)ύπαρξής μας. Πρώτα αναλύει τις θρησκευτικές κατασκευές, τον γάμο που «θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ψεύδη», τις απάτες του υλιστικού πολιτισμού μας και το ύψιστο ψέμα στο οποίο βασίζεται ο Τύπος: ότι εκφράζει τη λεγόμενη «κοινή γνώμη», ενώ επί της ουσίας (προσπαθεί να) τη διαμορφώνει. Και στο τέλος αφιερώνεται σε «διάφορα μικρά ψεύδη» που συγκροτούν την ακατάσχετη ψευδολογία (η οποία γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα στα αθώα, χιλιοειπωμένα ψέματα ρουτίνας και στην ψυχοπαθολογία της μυθομανίας) που ορίζει και τον δημόσιο βίο και την ιδιωτική σφαίρα. Ας το παραδεχθούμε, δεν μας κατατρώγουν τα ψέματα, εμείς τα αναμασάμε”. (από την Κική Κέλλυ, στο Βήμα)

 

 

====================================================

 

 

Εννέα Ελληνίδες «ας έθρεψεν ο Ελικών»

Κύριε διευθυντά

Το βρήκα ξεφυλλίζοντας την Τεργεσταία εφημερίδα ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ. Είναι ένα επίγραμμα Ελληνος Θεσσαλονικέως των χρόνων του πρώτου Ρωμαίου αυτοκράτορος, αφιερωμένο στις εννέα Ελληνίδες μούσες, που κατονομάζει, «ας έθρεψεν ο Ελικών».

Δεν εγνώριζα την ύπαρξη του επιγράμματος. Ισως οι φιλολογούντες επιστολογράφοι της «Κ» να έχουν περισσότερες πληροφορίες. Πάντως, έστω και ως κατ’ εξαίρεση, βρίσκω να έχει μια θέση στις στήλες της «Κ».

Μόνο θα παρακαλούσα, αν είναι εφικτό, να τηρηθεί η δομή του επιγράμματος.

ΝΕΑ ΗΜΕΡΑ, 2/14 Ιουλίου 1899

 


«Επίγραμμά τι του Αντιπάτρου Θεσσαλονικέως, ακμάσαντος επί Αυγούστου, κατονομάζει ως εξής πάσας τας θεογλώσσους, ως λέγει, ελληνίδας γυναίκας, ας έθρεψεν ο Ελικών.


“Πράξιλαν, Μοιρώ, Ανύτης στόμα, θήλυν Ομηρον
Λεσβιάδων Σαπφώ κόσμον ευπλοκάμων
Ηρινναν, Τελέσιλλαν, Αγκαλέα, και σε, Κόριννα,
Θαύριν Αθηναίης ασπίδα μελψαμένα,
Νοσσίδα θηλύγλωσσον, ιδέ γλυκυαχέα Μύρτιν,
Πάσας αεννάων εργάτιδας σελίδων.
Εννέα μεν μούσας μέγας Ουρανός, εννέα δ’ αυτάς
Γαία τέκεν, θνητοίς άφθιτον ευφροσύνην”.

Εκ των εννέα τούτων Μουσών, ων τας πλείστας ουδόλως ή ατελώς γινώσκομεν, ουδεμία βεβαίως είναι αξία να παραβληθή προς την αντιπρόσωπον της Αιολικής ποιήσεως».

Aναστάσιος Βυζάντιος

[και για την αντιγραφή Αντωνιος Ν. Βενετης, Μοναστηράκι Δωρίδος]

 


Σχολιάστε