"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Θεσσαλονίκη, όπως πάντα…

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΟΠΩΣ ΠΑΝΤΑ… (απόσπασμα, Χ.Ν. 21-1013, από Στ.Γ.Κ.

  • Μια μεγάλη πόλη, όπως αυτές που η εικόνα τους κατοικεί στη μνήμη του ανθρώπου, είναι ο τύπος μιας μεγάλης ιδέας. Η Ρώμη συμβολίζει την κατάκτηση. Η πίστη υπερίπταται πάνω από τους πύργους της Ιερουσαλήμ. Και η Αθήνα δίνει υλική υπόσταση στην υψίστη αρετή του αρχαίου κόσμου, την Τέχνη” (Μπέντζαμιν Ντισραέλι, βρετανός πρωθυπουργός)

Η ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, η πόλη του Αγίου Δημητρίου, εμπεριέχει τη δική της “μεγάλη ιδέα”: ένα μακεδονικό, βυζαντινό και βαλκανικό μεγαλείο καθώς και μια πολυπολιτισμικότητα λαών που προσφέρει η θέση και η ιστορία της.

ΤΕΛΗ ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ. Μεθαύριο η πόλη θα έχει τις γιορτές της. “Επστρέφουμε” σ΄αυτήν. Τη ζήσαμε για δεκαετίες, με συντρόφους (συμπαιδοπολίτες), φίλους και συμμαθητές. Εκεί βρίσκονται αραγμένα τα παιδικά, εφηβικά, φοιτητικά και πρώτα επαγγελματικά μας χρόνια. Επιστροφή -καμιά φορά- και στη νέα πολύβουη πόλη. Που δεν τη ζούμε, αλλά τη “γευόμαστε” όπως παλιά. Την αγαπούμε, την αναθιβάνουμε, την αναπολούμε.

ΜΙΑ ΠΟΛΗ των παιδικών χρόνων, όπως κι αν μεταμορφωθεί, όποιους κι αν έχει τωρινούς κατοίκους της, παραμένει “η πόλη μας”. Αυτή που της δοθήκαμε “ερωτικά” στη νιότη μας, αυτή που μας έθρεψε, μας μόρφωσε, μας χάραξε -λες μαχαιριά στο σώμα- για πάντα.

ΟΣΑ χρόνια κι αν περάσουν, η πόλη “μου” παίζει μαζί μου το παιχνίδι της φαντασίας και της μνήμης (1) με το τώρα. Η μνήμη κι η φαντασία τη θέλουν αιώνια όμορφη, με εκπλήξεις και προκλήσεις. Σαν την πρώτη αγάπη που ούτε τα χρόνια ούτε και οι ρυτίδες της ασχημίζουν την ψυχή μας.

Η ΑΥΡΑ της πόλης με τις παλιές οσμές των σοκακιών της, με τα βρεγμένα από τα πρωτοβρόχια καλντερίμια, το θυμίαμα των εκκλησιών, την απέραντη θάλασσα του Θερμαϊκού, τα βυζαντινά και τουρκικά μνημεία, τα Κάστρα στους απάνω μαχαλάδες, το Επταπύργιο, τους αγουροξυπνημένους κουλουρτζήδες, τους φτωχοντυμένους μαθητές στους δρόμους για το σχολείο, την πρωινή ομίχλη του Οκτώβρη και τις σπασμένες από το Βαρδάρη ομπρέλες, τους νυσταγμένους φοιτητητές στα αμφιθέατρα…, όλα αυτά και άλλα μας συνοδεύουν όπου κι αν πάμε, όσο κι αν θέλουμε να τη λησμονήσουμε βάζοντας στη θέση της τα Χανιά! Αδύνατον…

 

ΥΠΑΡΧΟΥΝ στη ζωή γενέθλιοι τόποι αναπόσπαστα δεμένοι με την ύπαρξή μας, την ταυτότητά μας. Υπάρχουν και πόλεις που αποπνέουν έναν ιδιότυπο ερωτισμό στη σχέση μαζί τους! Είναι κι άλλες τελείως απωθητικές. Ίσως επειδή συνδέονται με δυσάρεστα γεγονότα, ή επειδή η προκατάληψη γι αυτές βαραίνει περισσότερο από την ομορφιά τους.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ τυχαίο ότι οι περισσότερες ελληνικές πολέις, όπως και οι πιο διάσημες του κόσμου (2), συνυπάρχουν στα έργα πολλών σημαντικών λογοτεχνών. Για μας είναι, η Αθήνα του Μ. Κουμανταρέα και του Δ. Σωτηρίου, το Μεσολόγγι του Δ. Σολωμού, η Κέρκυρα του Κ. Θεοτόκη, η Λέσβος του Στρατή Μυριβήλη, τα Γιάνενα του Δ. Χατζή, η Ρόδος των Ν. Κάσδαγλη και Γ. Μαγκλή, η Χαλκίδα του Γ. Σκαρίμπα, η Σκίαθος του Αλ. Παπαδιαμάντη, η Αλεξάνδρεια των Κ. Καβάφη και Στρ. Τσίρκα, η Άνδρος του Εμπειρίκου, το Ηράκλειο των Ν. Καζαντζάκη, Αρη Δικταίου, Κ. Φραγκούλη, η Μονεμβασιά του Γ.Ρίτσου, η Σπάρτη του Ν. Βρεττάκου, η Πρέβεζα του Κ. Καρυωτάκη, το Κιλκίς του Γιοσεφ Ελιγιά, η Θεσσαλονίκη των Γ. Ιωάννου, Μ. Μπιτορ, Ζαν Ρουντώ, Ν.Γ. Πεντζίκη-της “Σχολής της Θεσσαλονίκης”, η Αμοργός του Ν. Γκάτσου, τα Χανιά των Γ. Μανουσάκη, Μ. Βαμβουνάκη, Αλκ. Παπαδάκη, Μ. Δούκα, το Ρέθεμνος του Πρεβελάκη κ.λπ., κ.λπ. (…)

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

-(1)”Η μνήμη μας είναι ένα τέρας, εσείς ξεχνάτε …αυτή όχι. Απλώς αρχειοθετεί τα πράγματα. Τα φυλάει για σας ή τα κρύβει από σας… και ανακαλεί ό,τι θέλει, όποτε το θέλει. Νομίζετε πως εσείς έχετε μνήμη, αλλά στην πραγματικότητα εκείνη έχει εσάς!” (John Irving)

-(2) Ενδεικτικά ξένοι λογοτέχνες και πόλεις που ταυτίζονται στη μνήμη μας: Η Πράγα (Φρ.Κάφκα, Μ. Κούντερα), η Βιέννη (Μπέρχαρντ, Χάντκε), Παρίσι (Ουγκό, Σαρτρ, Καμύ), Λονδίνο (Ντίκενς, Γουλφ), Λισαβόνα (Πεσόα, Καμόενς), Κωνσταντινούπολη (Ιορδανίδου, Γιασάρ Κεμάλ, Ορχαν Παμούκ), Ρώμη (Μοράβια, Παζολίνι), Μόσχα (Τσέχοφ), Βερολίνο (Μπρεχτ) κ.ά. Στην κινηματογραφική ταινία του Γούντι Άλλεν “Μεσάνυχτα στο Παρίσι” (2011) οι παλιοί “εραστές” του Παρισιού -Γάλλοι και ξένοι συγγραφείς και καλλιτέχνες- παρελαύνουν κάθε βράδυ στη φαντασία ενός νεαρού επισκέπτου και τη δική μας!


Σχολιάστε