"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Αυτοκτονία ή ζωή…

“Απονενοημένο διάβημα” και ζωή
ΠΕΡΙΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ/ Δημοσιεύθηκε στις: 09-04-2012 («Χ.Ν.»)

Γράφει ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΛΑΪΤΖΟΓΛΟΥ
stcloris@yahoo.com

«Και με τα χίλια βάσανα, πάλι η ζωή γλυκιά ’ναι»

ΜΕΣΑ ΣΕ μια λέξη (1) φυλακίζεται ένας ολόκληρος κόσμος απόγνωσης και αδιεξόδων…

Η ΠΡΩΤΟΦΑΝΗΣ και σε δημόσια θέα αυτοκτονία ενός 77χρονου συνταξιούχου φαρμακοποιού στην πλατεία Συντάγματος (4/4) δεν αποτελεί, άραγε, προανάκρουσμα άλλων οδυνηρότερων αντιδράσεων του λαού; Το θέμα είναι ο παράλογος θάνατος μην αρχίσει «να το στρώνει» γύρω μας! Σε μια χώρα στην οποία κυριαρχούν το διάφανο φως του ήλιου και το απέραντο γαλάζιο του ουρανού, είναι ακατανόητο -ακόμη και σε περίοδο μνημονίου- πως εισέβαλε σε τέτοιο βαθμό η απαισιοδοξία. Η χώρα που γέννησε το φιλοσοφικό στοχασμό και τη λογική με τις διαυγέστερες έννοιες στην ανθρώπινη σκέψη, είναι δυνατό να επιτρέψει να κυριαρχήσει ο θάνατος ως λύση; Κι όμως…

ΕΝΑ ΑΤΟΜΟ (2) που διαλέγει ως διέξοδο το απόλυτο κακό μάλλον αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου μιας κοινωνίας σε προχωρημένη αποσύνθεση. Είναι φυσικό οι αντοχές κάθε ανθρώπου να ποικίλλουν, όπως είναι ευνόητο ότι ο καθένας μας κουβαλάει διαφορετικό αξιακό κώδικα: οι λέξεις «τιμή» και «αξιοπρέπεια» ηχούν αλλιώς. Ωστόσο, όση κατανόηση και να δείξει κανείς στους λόγους που οδηγούν στην αυτοχειρία, δεν μπορούμε να την αποδεχθούμε ως απάντηση.

ΝΑΙ! Η απώλεια εργασίας, οι απολύσεις, η ραγδαία μείωση του εισοδήματος, η συνεχής αφαίμαξη μισθών και συντάξεων δημιουργούν καταστάσεις «τρόμου» και αγωνίας για το αύριο. Επιπλέον, η κατάρρευση του κοινωνικού κράτους, η καταστροφή των ασφαλιστικών δικλείδων (ιατρική περίθαλψη, φάρμακα, σύνταξη), τα χαράτσια («κεφαλικοί φόροι»), οι έκτακτες εισφορές, η εκρηκτική ανεργία στους νέους κ.λπ., όλα αυτά προκαλούν ήδη σε όλες τις οικογένειες μικρούς «ατομικούς θανάτους». Σε καμιά περίπτωση όμως, δεν επιτρέπεται να μας οδηγούν στην αυτοχειρία…

ΕΙΝΑΙ κι αυτές οι ακατανόητες λέξεις, μνημόνιο, οίκοι αξιολόγησης, υποβάθμιση της ελληνικής οικονομίας στα junk (= σκουπίδια), επιλεκτική χρεοκοπία (selected debt), η αναδιάρθρωση του χρέους (= haircut), PSI, επικείμενη άτακτη χρεοκοπία, ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ύφεση κ.λπ., που -σαν θυμωμένες μέλισσες- δηλητηριάζουν την καθημερινότητά μας. Θα μου πείτε, πόσο άραγε αντέχει ο άνθρωπος να του στερούν βίαια το ψωμί, ή την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο; Πόσο μπορεί να αντέξεις να ζεις χωρίς όνειρα, χωρίς προοπτική, χωρίς μέλλον για τα παιδιά σου;

ΤΟ ΘΑΝΑΣΙΜΟ έγκλημα των πολιτικών μας είναι ότι άφησαν να καταστραφεί ανεπανόρθωτα ο κοινωνικός ιστός της χώρας. Ταυτόχρονα συνέβαλαν με τον τρόπο τους στο να καμφθεί η ψυχοσωματική υγεία του λαού. Έτσι, ένα άτομο, «εξουθενωμένο» από το βάρος των χρεών ή των αρνητικών συναισθημάτων του, γιατί να μην οδηγείται στην αυτοαναίρεσή του; Δεν είναι διόλου τυχαίες οι συνεχείς ευρωπαϊκές έρευνες οι με το φαινόμενο της αυτοκτονίας στην Ευρώπη. Η χώρα μας κρατεί τα πρωτεία σ’ αυτόν τον τομέα, μάλιστα με μια αυξητική τάση που συσχετίζεται απόλυτα με την οικονομική πραγματικότητα: Σήμερα, σύμφωνα με τους ειδικούς, επτά στους δέκα Ελληνες βρίσκονται στα όρια της κατάθλιψης! Το πρόβλημα μάλιστα είναι πιο έντονο σε ανέργους, μισθωτούς και συνταξιούχους των οποίων μειώνονται διαρκώς αδικαιολόγητα οι αποδοχές.

ΒΙΩΝΟΥΜΕ μια βίαιη πραγματικότητα της οποίας τη βαρύτητα οι πολιτικοί μας δεν έχουν συνειδητοποιήσει… «Η οικονομική κρίση»- λέει ο δρ Ντέιβιντ Στάκλερ, λέκτορας Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ (3) – «είναι ουσιαστικά μια ανθρώπινη κρίση, μια κρίση ψυχικής υγείας. Και αν οι ιθύνοντες κάθε χώρας επιθυμούν αυτή να ορθοποδήσει, οφείλουν να φροντίσουν να είναι υγιής σωματικά και ψυχικά ο λαός της». Δυστυχώς, το «ερειπωμένο» κράτος είναι αδύνατο να βοηθήσει τους πολίτες του. Και γιατί δεν μπορεί πια, και γιατί οι πολίτες δεν αποτελούν προτεραιότητα των πολιτικών μας!

Η ΖΩΗ, παρ’ όλα αυτά συνεχίζεται. Και παραμένει πάντα… αισιόδοξη! Αν δεν μας εμπνέει η ομορφιά που απλόχωρα σκορπίζει γύρω μας η φύση, δεν φταίει αυτή. Φταίμε εμείς που όντας «τυφλοί» δεν την ανακαλύπτουμε. Θα μου πείτε πως, όταν «στριμωχθεί» κανείς από σωρεία αρνητικών συναισθημάτων, πού να του μείνει καιρός για μικροχαρές και… ρομαντισμούς; Όμως, όπως λέει κι «ο ποιητής της απαισιοδοξίας», η υπόθεση «ζωή» ανήκει αποκλειστικά σ’ εμάς:
«…Ας υποθέσουμε πως δεν έχουμε φτάσει
από εκατό δρόμους, στα όρια της σιγής,
κι ας τραγουδήσουμε -το τραγούδι να μοιάση
νικητήριο σάλπισμα, ξέσπασμα κραυγής-
τους πυρρούς δαίμονες, στα έγκατα της γης,
και, ψηλά, τους ανθρώπους να διασκεδάση»
(4).

ΝΑΙ! Η ζωή ενός ατόμου ζυγίζει περισσότερο από όλες τις οικονομικές κρίσεις. Όσα «πολιτικά» μηνύματα κι αν εκπέμπει μια δημόσια αυτοκτονία με σημείωμα, δεν παύει να αποτελεί διαμαρτυρία «εκμεταλλεύσιμη» κατά το δοκούν από κόμματα και τυμβωρύχους πολιτικούς.

Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ νίκη αυτή την περίοδο είναι να καταφέρουμε να ξεπεράσουμε, με όσο το δυνατό λιγότερες απώλειες, τις Συμπληγάδες Πέτρες της Κρίσης. Πώς;
- Με τη συλλογικότητα και τη συμμετοχή μας στα κινήματα αλληλεγγύης.
- Με το να αποβάλλομε τον χειρότερο σύμβουλο, την εσωστρέφεια, που μας φέρνει την απάθεια και την αυτo-τιμωρία.
- Με τη δημιουργία χώρων «αναπνοής» μέσω της επικοινωνίας: όχι τη διαδικτυακή, αλλά την άμεση.
- Με τον πυκνό «κύκλο ζωής – αγάπης» (5).
- Με την αποφυγή της αυτο-ενοχοποίησής μας που επιδιώκουν οι πολιτικοί. Αποδεχόμενοι όμως, και το μέγεθος της ευθύνης που μας αναλογεί.
- Με την επανεκτίμηση των σχέσεών μας με τους δικούς μας ανθρώπους. Κυρίως με την οικογένεια που αποτελεί πηγή στήριξης και υποστήριξης.
- Με τις πραγματικές φιλίες που παραμένουν από τα πολυτιμότερα «προστατευτικά» στοιχεία.
- Με τη δημιουργία εναλλακτικών μορφών αντίδρασης… Λένε πως η ενεργητική αντιμετώπιση των δύσκολων καταστάσεων δρα ψυχοπροφυλακτικά στα άτομα. Κάτι που φάνηκε στην Κατοχή, αλλά και τον καιρό της Χούντας.
- Με τη βοήθεια της ψυχιατρικής επιστήμης που είναι η μόνη που μπορεί να στηρίζει τους «αδύναμους κρίκους» μιας κοινωνίας. Τέτοιες κρίσεις με τόσα ψυχολογικά προβλήματα δεν αντιμετωπίζονται, δυστυχώς, σε ατομικό επίπεδο (…)

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ δείχνει πως οι πιο ισορροπημένοι στη ζωή δεν είναι εκείνοι που τα βρήκαν όλα εύκολα μπροστά τους, αλλά όσοι, έχοντας περάσει από σκληρές δοκιμασίες/εμπειρίες, κατάφεραν να επιβιώσουν. Είναι αυτοί που διαθέτουν ευπροσαρμοστικότητα και ωριμότητα αποφάσεων. Είναι αυτοί που αντιμετωπίζουν πιο ανώδυνα κάθε βίαιη αλλαγή. Είναι αυτοί που έχοντας μάθει νωρίς να είναι αυτάρκεις, «εξοπλίστηκαν» με τις ανεκτίμητες δεξιότητες (αρετές, αν θέλετε) της αυτοεκτίμησης, της αυτοπεποίθησης, της αλληλεγγύης, των θετικών σκέψεων, της αισιοδοξίας… Στο κάτω-κάτω, λένε, η ζωή ποτέ δεν υπήρξε τέλεια. Πάντα όμως, παραμένει υπέροχη: ένα θαύμα που το ζεις!

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
-(1) «απονενοημένο διάβημα»: στερεότυπη έκφραση για όσους αποπειρώνται την αυτοκτονία. Για τον Γ. Μπαμπινιώτη («Λεξικό») «απονενοημένο» είναι ό,τι «γίνεται σε στιγμή απελπισίας». Η έκφραση προέρχεται από τον παρακείμενο του ρ. απo-νοούμαι (= είμαι απελπισμένος) και μάλλον αποδίδει το γερμανικό vermessen Handlung.
-(2) Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Αστυνομίας, μόνο τα 2 τελευταία χρόνια έγιναν περί τις 1.750 αυτοκτονίες στη χώρα μας.
-(3) «Το Βήμα» (24-7-11), στο σχετικό άρθρο – συνέντευξη της Θεοδώρας Τσιώλη. [«Οι αυτοκτονούντες -σύμφωνα και με τον Άγιο Νεκτάριο- δεν πάσχουν παθολογικά αλλά ηθικά. Η απόγνωση είναι ηθική παρεκτροπή»]
-(4) K. Γ. Καρυωτάκης (1896 – 1928) στο ποίημα «Αισιοδοξία».

-(5) «Ζω σημαίνει αγαπώ./ Αγαπώ σημαίνει κατανοώ./ Kατανοώ σημαίνει μοιράζομαι./ Μοιράζομαι σημαίνει δίνω./ Δίνω σημαίνει αγαπώ./ Αγαπώ σημαίνει ζω». (Στ.Γ.Κ.)


Σχολιάστε