"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Θύματα ειρήνης…

ΘΥΜΑΤΑ ΕΙΡΗΝΗΣ… («Χ.Ν.», 23-1-12, Στ.Γ.Κ.)

• «Κάθε οικονομική και κοινωνική κρίση δημιουργεί κίνδυνο για την ψυχική υγεία των ανθρώπων. Αυτό που με βεβαιότητα μπορεί να ειπωθεί είναι ότι η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια και η υπερχρέωση επηρεάζουν αρνητικά την ψυχική υγεία του ατόμου…» (Άρης Βιόλατζης, Κλινικός ψυχολόγος).
Η ΑΝΕΡΓΙΑ αφαιρεί από το άτομο το βασικότερο μέσον επιβίωσής του, την εργασία. Και, επειδή καταξιωνόμαστε μόνο μέσω των άλλων, επειδή η ζωή μας αποκτάει νόημα μόνο μέσω του άλλου, μια βίαιη αποπομπή από το κοινωνικό σύνολο καταρρακώνει ανεπανόρθωτα την προσωπικότητα και τον ψυχισμό μας. Έτσι, μια απόπειρα αυτοχειρίας, μπορεί να μας οδηγήσει στα σκοτεινά δώματα της Εκάτης (1).
ΠΙΟ ΠΑΛΙΑ, η ρουτίνα ενός εργαζόμενου συνοψιζόταν στο «δουλειά, φαγητό, τηλεόραση, αγώνες, ανάπαυση, διασκέδαση». Απαρέγκλιτες παράμετροι μιας καθημερινότητας που όριζαν «το ψωμί» (τον άρτο ημών τον επιούσιο). Ένας τέτοιος τρόπος ζωής ικανοποιούσε λίγο-πολύ το άτομο που ήταν μέλος μιας κοινωνίας.
ΑΠΟ ΤΟ 2009 κι έπειτα, με το να έχει εδραιωθεί η ασύδοτη κερδοσκοπία των αγορών υπεράνω των ανθρώπων και των δικαιωμάτων τους, ήρθαν τα πάνω κάτω. Σήμερα η απληστία των ολίγων αφανίζει λαούς και έθνη… Ποιο είναι το μάθημα από την οικονομική κρίση/«πανούκλα»; Η συνειδητοποίησή μας ότι ο «χρυσός κανόνας» που διέπει την καπιταλιστική φιλελεύθερη οικονομία είναι: «όσο ευημερεί μια κοινωνία, τα κέρδη της να ιδιωτικοποιούνται από τους επιτήδειους ιδιώτες, τους πολιτικούς και τις τράπεζες. Όταν όμως, επέρχεται οικονομική κρίση σε μια χώρα, έ, τότε οι ζημιές… κοινωνικοποιούνται!» Έτσι, μένει πάντα ανέπαφο το κεφάλαιο (προστατευμένο από τις κυβερνήσεις), ή φυγαδεύεται εκτός χώρας. Τη ζημιά πληρώνουν οι μισθωτοί κι οι συνταξιούχοι…
«ΤΑ ΚΕΡΔΗ πάνω απ΄τους τους ανθρώπους», λοιπόν, το κεντρικό σύνθημα της Οικονομίας: με τους «Οίκους αξιολόγησης», τους «Σαϋλώκ» δανειστές κρατών, τους σαράφηδες του χρυσού, τις Τράπεζες, τους «τζογαδόρους» ιδιώτες… Κερκόπορτα οι ευκολόπιστοι κι απερίσκεπτοι λαοί, οι «διαμορφωτές» της κοινής γνώμης (ΜΜΕ), οι ανάξιες κυβερνήσεις, οι τυχοδιώκτες πολιτικοί: πολλοί απ΄ αυτούς θα έπρεπε να είχαν πάει στην αγχόνη, για τα εγκληματικά «παιχνίδια» τους σε βάρος των λαών.
***
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ οικονομική κρίση δεν έχει πιάσει «πάτο». Αποτέλεσμα; Να έχουμε δραματική αύξηση των λεγόμενων «οικονομικών» αυτοκτονιών στη χώρα μας (2). Για τον κ. Βιόλατζη (3), εν καιρώ μνημονίων, «τον αυτοκτονικό ιδεασμό τον παράγουν δυο στοιχεία:
- η διαταραχή των σχέσεων του ανθρώπου με τον κοινωνικό ιστό (απώλεια εργασίας, φίλων, ταυτότητας), και
- η αίσθηση ότι ο ίδιος-ο άνεργος-γίνεται βάρος στους υπόλοιπους οι οποίοι κατά τη γνώμη του θα ήταν καλύτερα χωρίς εκείνον»! Ο ίδιος επιστήμονας επισημαίνει πως «η οικονομική κρίση κινητοποιεί τους μηχανισμούς που θα ωθήσουν έναν ευάλωτο άνθρωπο στην αυτοκτονία. Σε αυτό το πλαίσιο, πρόκειται κυρίως για αρχικά ευκατάστατους ανθρώπους που πέφτουν απότομα σε οικονομικό και βιοτικό επίπεδο, καθώς δε «αλλάζει η ταυτότητά τους, καταστρέφεται η εικόνα τους, παύουν να είναι αυτοί που ήταν».
Η ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ χαρακτηρίζεται από ψυχιάτρους ως «η απόλυτη αυτοαναίρεση του ενστίκτου της αυτοσυντήρησης», χωρίς αυτό να σημαίνει πως ένας αυτόχειρας δεν θα ήθελε να ζήσει υπό άλλες συνθήκες. Οι περιστάσεις, η χαμηλή αυτοεκτίμηση, πιθανόν κάποια λανθάνουσα ψυχασθένεια, και κυρίως οι εμμονές που τον κυριεύουν, τον ωθούν στο να αυτοεγκλωβίσθεί αποφεύγοντας κάθε συζήτηση με φίλους ή άτομα που θα μπορούσαν να τον βοηθήσουν… Εξάλλου, η γνωστή πορεία του ανθρώπου με την κατάκτηση της ζωής ξεκινώντας από τη φτώχεια, το ελάχιστο κάτι ή το τίποτε, ανετράπη. Η αντίθετη πορεία, δηλαδή το να έχεις μεγαλώσει με ανέσεις και τώρα να τις χάνεις, έ, αυτό είναι που προκαλεί τη δυσβάστακτη δυστυχία μας…
ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΕΣ «απόπειρες αυτοκτονίας» νεαρών ατόμων θεωρούνται συνήθως «εκδικητικές» (παθολογικές), ή αποτέλεσμα της αδιέξοδης πραγματικής μοναξιάς που «χαρίζει» το διαδίκτυο… Όσο για τις αυτοκτονίες που γίνονταν άλλοτε για λόγους τιμής, μάλλον σπανίζουν σήμερα με την άμβλυνση των ηθών… Γύρω μας τα πάντα ανατρέπονται βίαια και η αυριανή μέρα καταντά να είναι χειρότερη από τη χθεσινή. Γι αυτό είμαστε πιο ευάλωτοι σε απονενοημένα διαβήματα (4).
…ΤΑ ΠΑΡΑΑΝΩ αποδεικνύουν ότι αφαιρέσαμε από τη ζωή μας το πραγματικό της νόημα. Οι «οικονομικοί» αυτόχειρες προβαίνουν στην πράξη τους, όταν στερηθούν από τη ζωή αυτά που νόμιζαν ότι ήταν η ουσία της! Και βέβαια, θέτοντας ως πρώτη αξία το χρήμα και τα υλικά αγαθά, όταν αυτά λείψουν για οποιοδήποτε λόγο, παύει και η ζωή να έχει νόημα! Όμως, μια τέτοια θέση είναι μονομερής, επιπόλαιη κι αυθαίρετη. Γιατί, η κάθε αυτοκτονία έχει τη δική της αιτία και ερμηνεία. Άλλο είναι η «υπερχρέωση», άλλο η «απογοήτευση», άλλο η «εκδίκηση»…
…ΟΙ ΜΙΚΡΕΣ χαρές της ζωής είναι πάντα εδώ. Και είναι πολύ πιο σημαντικές, για τη γενική μας ευεξία, από ό,τι νομίζουμε. Η οικονομία είναι μια παράμετρος της ευημερίας, όχι το άπαν της ζωής μας. Στη ζωή μετράει, πρώτ΄ απ΄ όλα το περιβάλλον (ανθρωπογενές ή φυσικό) απ΄ το οποίο αντλούμε δύναμη. Δεκαετίες τώρα, λησμονήσαμε ότι η παρέα ή η φύση, ηρεμεί πάθη, απαλύνει πόνους και στεναχώριες, δίνει μικροχαρές. Πολλοί θα αντιτείνουν πως, όταν κανείς στερείται ακόμη και το ψωμί, για ποιες μικροχαρές να μιλήσεις; Κι όμως…
ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ θαυμάζω τους νέους που παλεύουν με τα κύματα της ανεργίας και των κλειστών θυρών. Επιμένουν να διεξάγουν έναν αγώνα σισύφειο ελπίζοντας… Αρκεί, όπως μας λέει ο Μαν. Κ., να είναι «όλα υπό έλεγχο!», να μη μας βάζει από κάτω η οποιαδήποτε κρίση! Αρκεί, να μην έχει χαθεί η αυτοεκτίμηση, το κουράγιο, το όνειρο, η υπομονή, η πίστη στο Θεό και το αύριο… Το πραγματικό νόημα της ζωής περνάει μέσα απ΄ τους άλλους, από τον έρωτα για τη ζωή και τη δημιουργία. Περνάει μέσα από την πιο μεγάλη λέξη της εποχής μας: την Αλληλεγγύη.
Η ΣΗΜΑΣΙΑ και η δύναμη των κάθε είδους δεσμών τώρα κρίνεται… Και στο κάτω-κάτω, ας το πάρουμε κι έτσι:
«και με τα τόσα βάσανα πάλι η ζωή γλυκιά ‘ναι
κι όποιος ζητά το θάνατο τρελός θα πρέπει να ‘ναι»,
που λέει κι ο Κρητικός μαντιναδόρος…
ΣΗΜΙΩΣΕΙΣ:
-(1)Εκάτη: Μυστηριώδης τρίμορφη, σκοτεινή, αρχαιοελληνική θεότητα: χθόνια, ουράνια και θαλάσσια. Σύζυγος του Άδη. Η λατρεία της είχε σχέση με τον Κάτω Κόσμο, καθώς και με τον κόσμο της μαγείας και της δεισιδαιμονίας. Συσχετίζεται με τη Σελήνη (γι αυτό και κρατάει πυρσούς).
-(2) Το 2010 καταγράφηκε αύξηση 100% στον αριθμό των αυτοκτονιών (Ελλάδα): έφτασαν τις δύο (2) την ημέρα περίπου, από μία (1) το 2009. « Σε 1.727 ανέρχονται οι περιπτώσεις αυτοκτονίας (αυτοκτονίες και απόπειρες) από το 2009 έως τις 10 Δεκεμβρίου 2011», σύμφωνα με στοιχεία που διαβίβασε στη Βουλή το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Τα στοιχεία αποκαλύπτουν πως το 2009 οι αυτοκτονίες ήταν 507, το 2010 έφτασαν τις 622 και το 2011 τις 598.
-(3)Αρης Βιόλατζης, Κλινικός ψυχολόγος, συνεργάτης της ΜΚΟ-Κλίμακα- τηλεφωνική παρέμβαση για την αυτοκτονία «1018») (http://tvxs.gr/news/22/9/11)
-(4)Ευτύχημα το ότι μόλις πριν λίγες μέρες «απετράπη η αυτοκτονία, μετά από παρέμβαση αστυνομικών και ψυχολόγων, ενός 45χρονου στο Βαμβακόπουλο Χανίων» («Χ.Ν.», 21/1/12)

(Ο πίνακας πάνω αριστερά με την τρίμορφη Εκάτη, είναι του Ιωάννη Νίκου, 2009)


Σχολιάστε