"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Γιατί η ψηφιοποίηση; (digitalization, numerisation)

 

 

 

 

ΓΙΑΤΙ Η ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ;

ΓΙΑ τους ερευνητές αρχείων και βιβλιοθηκών (ιστοριοδίφες, λαογράφους ή απλούς «χαρτοπόντικες» -που θα’ λεγε κι ο Ν. Καζαντζάκης), δεν αρκεί μόνο μια επίσκεψη σε ανάλογους χώρους, για τη συλλογή στοιχείων. Απαιτούνται πολλές-πολλές διαδρομές!

Η ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑ που χρησιμοποιείται σήμερα σε όλους τους τομείς της ζωής, δεν άγγιξε ακόμη στο βαθμό που θα’ πρεπε την αρχειοθετημένη γνώση. Μια επίσκεψη σε ορισμένα sites (=ιστοσελίδες) ξένων μεγάλων Ιστορικών Ιδρυμάτων (Εθνικών Αρχείων, Εθνικών, Περιφερειακών ή Ομοσπονδιακών Βιβλιοθηκών κ.ά.) (1)  πείθει για την αναγκαιότητα της ψηφιοποίησης των ελληνικών πολιτιστικών «προϊόντων» (χφ, έγγραφα, εικόνες, γκραβούρες, φωτογραφίες/σχέδια, χάρτες, βιβλία, ιδιωτικά ή δημόσια αρχεία, σπάνιες εκδόσεις κ.ά.) που διασώζονται σε Βιβλιοθήκες, Ιδρύματα και Αρχεία. Μεγάλο τμήμα αυτού του “αποθηκευμένου” πολιτισμού μένει απρόσιτο στο ευρύτερο κοινό, ενώ υγρασία κι ο χρόνος είναι αμείλικτοι καταστροφείς του. Η δε προστιθέμενη παλαιότητά τους τα καθιστά ολοένα και πιο δύσχρηστα… Σύμφωνα με την αποστολή των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ), σε συνδυασμό με την «Κοινωνία της Πληροφορίας» (2004), κρίνεται απολύτως αναγκαία η «ανάπτυξη και διάθεση ολοκληρωμένης ψηφιακής συλλογής του πολιτιστικού αποθέματος των γενικών Αρχείων του Κράτος (Κεντρική Υπηρεσία)». Το όλο θέμα έχει μεν ενταχθεί εδώ και δέκα χρόνια (2006) σε ευρωπαϊκό ψηφιακό πρόγραμμα, αλλά…

ΚΑΤΑ την άποψή μας, η ψηφιοποίηση (2) κρίνεται καθοριστικός παράγοντας διάσωσης, συντήρησης και διάθεσης στο κοινό της Σκέψης (Λογοτεχνία, Φιλοσοφία, Ποίηση κ.λπ.), της Ιστορίας (τοπικής-εθνικής), του Πολιτισμού (λαϊκός, σύγχρονος, παράδοση), της Επιστήμης και όλων εν γένει των στοιχείων που ορίζουν τη «συλλογική μνήμη» ενός λαού. Όμως, καμία κυβέρνηση δε δίνει τη σημασία που θα έπρεπε σ’ αυτή την παράμετρο. Κι όμως, η ψηφιοποίηση είναι που καθιστά προσιτά τα έργα σε όλους, οπουδήποτε κι αν βρίσκονται, όποτε κι αν το θελήσουν. Η άλλη παράμετρός της (που παραβλέπεται κι αυτή) είναι η σημαντική εξοικονόμηση χώρου, όπως και η απελευθέρωση χρόνου των υπαλλήλων Βιβλιοθηκών και ΓΑΚ, για άλλες εξίσου σημαντικές δραστηριότητες (επετειακά συνέδρια, εκδόσεις, ανακοινώσεις, ομιλίες, εκθέσεις, προβολές, παρουσιάσεις, αναλύσεις έργων κ.λπ.)

 

ΜΙΑ ψηφιοποίηση έμμεσα διευκολύνει και την οικονομική-πνευματική ανάπτυξη ενός τόπου. Κάτι που οι Περιφέρειες της χώρας (Περιφερειάρχες και Τ.Α.) δεν έχουν αντιληφθεί επαρκώς. Ας πούμε ποιος Περιφερειάρχης (εδώ στην Κρήτη) ή Αντιπεριφερειάρχης (εδώ στα Χανιά) έχει ενδιαφερθεί για την ψηφιοποίηση του περιεχομένου του ΙΑΚ Χανίων;  ΜΕ την ψηφιοποίηση ενός αρχείου ή μιας βιβλιοθήκης έχουμε τα εξής ουσιαστικά πλεονεκτήματα:

  • Διατηρείται ατόφια η πληροφορία που περιέχεται σε εικόνες, φωτογραφίες, χφ, έργα τέχνης, βιβλία,  εφημερίδες, σχέδια, χάρτες, αφίσες κ.λπ. Τα παραπάνω, είναι δυνατόν να καταστραφούν και να απωλεσθούν ακόμη και τυχαία στο χώρο τους, ενώ και η αλλοίωσή τους με το πέρασμα του χρόνου είναι ανεπανόρθωτη. Με την ψηφιοποίηση, δημιουργώντας ψηφιακά υποκατάστατά τους, τα αρχεία διασώζονται για πολλά επιπλέον χρόνια.
  • Γίνεται γρήγορη αναζήτηση κάθε ζητούμενης πληροφορίας που, σε συνδυασμό και με άλλες πηγές,  εμπλουτίζει τη βιβλιογραφία του ερευνητή.
  • Η πληροφορία είναι άμεσα διαθέσιμη, αλλά και «δωρεάν» εκμεταλλέυσιμη.
  • Προβάλλονται τα πολιτιστικά αγαθά ενός τόπου μέσω του διαδικτύου. Αξιοποιούνται δε αυτά, με την παραγωγή ηλεκτρονικών εκδόσεων (CD, UsB, DVD κ.λπ.), για εκπαιδευτικούς ή πολιτιστικούς σκοπούς, για την παραγωγή έντυπου υλικού, για παρουσιάσεις/εκδηλώσεις κ.ά.
  • Αναπτύσσεται οικονομικά ένας τόπος (η Κρήτη) με την διαδικτυακή προβολή των πολιτιστικών του αγαθών και την αξιοποίησή τους σε τομείς όπως η Εκπαίδευση, η Ψυχαγωγία και ο Τουρισμός.
  • Δημιουργείται μια οργανωμένη ψηφιακή βιβλιοθήκη με καταλογραφημένο και αποθηκευμένο το αρχείου της, οργανωμένο σε θεματικούς άξονες με πλήρη κωδικοποίηση και τεκμηρίωση κάθε αντικειμένου του αρχείου ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των ερευνητών κ.λπ.

 

 

ΔΥΣΤΥΧΩΣ, πολλοί δημόσιοι φορείς/θεσμοί εγκαταλείπονται στην τύχη τους, για πολλούς και ποικίλους λόγους. Ένας τους είναι η εμπλοκή της πολιτικής σ΄αυτούς! Όμως, ένας θεσμός, για να λειτουργεί σωστά, πρέπει να «αναπνέει». Κι αν μεν βρεθεί σε χέρια ικανών στελεχών, βελτιώνεται. Διαφορετικά,  υπολειτουργεί. Ξέρετε, οι άνθρωποι παρέρχονται, όμως οι θεσμοί μένουν∙ κι αυτούς οφείλουμε να υπερασπιζόμαστε.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

-(1) Ενδεικτικές ιστοσελίδες (Βιβλιοθήκες-Αρχεία):

https://archive.org/details/americana

https://www.flickr.com/photos/medmss/

http://www.archivesportaleurope.net/

http://www.searchculture.gr/

http://www-bsg.univ-paris1.fr/

http://www.historical-museum.gr/

http://www.ebooks4greeks.gr/

http://arxeiomnimon.gak.gr/

-(2) Ψηφιοποίηση (digitization, numérisation), ονομάζεται η διαδικασία μετατροπής στοιχείων όπως έγγραφων, κειμένων, εικόνων κ.λπ. από αναλογική σε ψηφιακή μορφή, για την εισαγωγή τους στον υπολογιστή να αποθηκευτούν, ώστε να γίνουν αντικείμενο επεξεργασίας από τον χρήστη. Οι συσκευές που χρησιμοποιούνται για την ψηφιοποίηση είναι οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές και οι σαρωτές (scanner). (Ιαν. ‘17)


Σχολιάστε