"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Ένας κοσμοκαλόγερος

ΔΕΝ ΞΕΡΩ εσάς τι σας λέει το όνομα Παπαδιαμάντης, αλλά για μένα είναι συνδεδεμένο με τα τελευταία χρόνια του Δημοτικού και τα πρώτα του Γυμνασίου εκεί στα μέσα της δεκαετίας του’ 50. Στο Δημοτικό τα κείμενα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη (1851 -1911) αποτελούσαν ένα ενδιάμεσο σταθμό για την εξοικείωσή μας με την «επίσημη γλώσσα» του έθνους που τότε ήταν η καθαρεύουσα. Ακόμη και στις απλές επιστολές έπρεπε να τη χρησιμοποιούμε!  Πόσο μάλλον σε αιτήσεις ή άλλα έγγραφα.

ΜΕΝΩ πάντα με τη γεύση εκείνων των κειμένων που αν και δεν καταλάβαινα πολλές φορές τη σημασία των λέξεων που χρησιμοποιούσε ο συγγραφέας, όμως η γοητεία και το άρωμά τους («η μαγεία» που λέει ο Ελύτης) με διαποτίζουν πάντα.

Ο Παπαδιαμάντης, μια σπάνια και μοναδική περίπτωση στα Ελληνικά Γράμματα, ήταν ένας «μοναχικός άνθρωπος»,  όχι της μοναξιάς αφού έκανε συντροφιά πολλούς στο νησί και στην Αθήνα. Μορφωμένος (μετέφρασε πολλά γαλλικά κείμενα) παρέμεινε απόλυτα αφοσιωμένος στην τέχνη του γράφειν. Το ότι διήγε (εκ των πραγμάτων) ασκητική ζωή, δεν σημαίνει ότι ήταν απόμακρος από τον κόσμο στον οποίο ζούσε. (Γι αυτό και τον ονόμασαν «κοσμοκαλόγερο»). Έτρεφε άπειρη αγάπη στο «Χριστό του» και δεν έπαψε για πολλά χρόνια να ψέλνει στον Ι. Ναό Αγίου Ελισσαίου.

Ο κόσμος του κ. Αλέξανδρου ήταν η Σκιάθος και η θρησκεία. Φίλοι υπήρξαν, ο Γιάννης Βλαχογιάννης (συγγραφέας) και ο Μιλτιάδης Μαλακάσης (ποιητής).

Εμείς τον διδαχθήκαμε ως διηγηματογράφο- ηθογράφο στα σχολεία. Όμως η δύναμη, η πλοκή και η υπέροχη σύνθεση της διήγησής του-στα διηγήματα και τις νουβέλες του- μάλλον τον κατατάσσουν στους πρωτεργάτες του σύγχρονου ελληνικού διηγήματος.  Θέματά του; η παιδική ηλικία («Της Κοκώνας το σπίτι» και πολλά άλλα) στη Σκιάθο όσο και η ζωή των απλών ανθρώπων του νησιού του…

Αρχικά, ο Παπαδιαμάντης χρησιμοποιούσε την καθαρεύουσα για την συγγραφή των έργων, ενώ στα επόμενα χρόνια δε δίστασε να γράψει στην δημοτική. Ποια δημοτική όμως; Αυτή την πλούσια σε εικόνες, περιγραφές και ωραίες λέξεις της Σκιάθου.

—————————————————————————————————————————————–

«Όντας εν ζωή η λογοτεχνική του αξία ενώ ήταν παραδεκτή ουσιαστικά από όλους τους σημαντικούς ανθρώπους της εποχής εντούτοις μόνο μετά το θάνατό του αναγνωρίστηκε, δίνοντάς του τη θέση στον κόσμο της λογοτεχνίας που πραγματικά του ανήκε».(capital.gr)

———————————————————————————————————————————————-

ΣΙΓΟΥΡΑ στους δύσκολους καιρούς που βιώνουμε, η επαφή με το έργο του Μεγάλου Σκιαθίτη, μόνο ανακούφιση και παρηγοριά έχει να μας προσφέρει. Εξάλλου, μια επιστροφή στον κόσμο των χαμένων αξιών μας, ίσως μας συνεφέρει και μας διδάξει ότι τα πάντα στη ζωή δεν είναι οι ανέσεις και η καλοπέραση.

Η ζωή έχει αξία όταν αγωνίζεσαι και την κερδίζεις με τον τρόπο σου. Είτε σκληρή δουλειά λέγεται αυτό, είτε πολύπαθη και οδυνηρή τέχνη.

Anthos_tou_gialou.pdf

(Πατώντας το βελάκι αριστερά στο πληκτρολόγιο και το αριστερό κλικ του ποντικιού, έχετε ολόκληρο το διήγημα του Αλ. Παπαδιαμάντη)

Καλή ανάγνωση.

Να είστε όλοι καλά

Στ.Γ.Κ.

(Η εικόνα του Αλ. Παπαδιαμάντη αριστερά στο κείμενο είναι του μεγάλου αγιογράφου Φωτίου Κόντογλου και αποδίδει, κατά την ταπεινή μου γνώμη, αυτό ακριβώς που ήταν ο Παπαδιαμάντης: απλός, θρήσκος, ευλαβής, υμνητής του Θεού και των αξιών της Ορθοδοξίας)


Σχολιάστε