"Ο λόγος ο εφήμερος βαστά μόνο μια μέρα
το άρωμά του όμως κρατεί και νύχτα και ημέρα"
Στ.Γ.Κ., Νοε. 2010

Παιδοπολίτικα (Πέντε χρόνια μετά…)

 

 

[Πριν πέντε χρόνια, το 2011, έδωσα μια τηλεφωνική συνέντευξη στην εφημερίδα "Το Βήμα" που το παρασκήνιό της βλέπει το φως σήμερα):

 

[2011-Παιδιά του Εμφυλίου, Ανταρτοπόλεμος, ανταρτόπληκτα]

 

(Σήμερα, 4-1-11, έδωσα συνέντευξη τηλεφωνική στην κα Λένα Παπδημητρίου της εφημερίδας το ΒΗΜΑ (ΒΗΜΑgazino) σχετικά με τη ζωή μου στις Παιδοπόλεις, από το 1947 μέχρι το 1961. Η συνέντευξη ξεκίνησε στις 11.35 και τελείωσε στις 12.50)

 

ΒΕΒΑΙΑ ΣΤΟ ΒΗΜΑ έγινε συνοπτική παρουσίαση μια και έπρεπε να παρουσιαστεί η ουσία του θέματος. Εγώ κράτησα τις ερωτήσεις και τον γενικότερο καμβά των απαντήσεών μου που περιληπτικά ήταν ο πιο κάτω:

Επισημάνσεις της κας Λ. Παπαδημητρίου:

«Αύριο θα ήθελα πάνω απ΄όλα να κουβεντιάσουμε για τη ζωή σας στις Παιδοπόλεις. Για την  καθημερινή σας ρουτίνα, την οργάνωση της ζωής σας, τις χαρές και τις λύπες σας. Αν θέλετε κάποια πράγματα μπορείτε  να μου τα γράψετε (γιατί έχετε τεράστια ευχέρεια στο γράψιμο) και άλλα να τα συζητήσουμε αύριο.

Αναφέρω μερικά:

 

  • Η δική σας προσωπική ιστορία. Γιατί βρεθήκατε εκεί πέρα; Οι παιδοπόλεις δεν φιλοξενούσαν μόνο παιδιά «ανταρτών»;

 

  • Χωριστήκατε από τα αδέλφια σας; Είχατε ποτέ τη δυνατότητα να βλέπετε τη μητέρα σας;

 

  • Τη συγχωρέσατε ποτέ για την απόφασή της εκείνη να σας στείλει μακριά;

 

  • Καταφέρατε να περισώσετε κάποιο κομμάτι της παιδικότητας σας εκεί μέσα;

 

  • Τα παιδιά των παιδουπόλεων ήταν στιγματισμένα; Πώς τα αντιμετώπιζε ο έξω κόσμος; Αισθάνεστε ακόμα αυτό το «στίγμα»;

 

  • Είναι αλήθεια ότι στα ορφανά των παιδουπόλεων έλεγαν ότι ο βασιλιάς και η βασίλισσα είναι οι γονείς τους;

 

  • Πείτε μου ένα απόσταγμα σοφίας που σάς άφησαν τα 14 χρόνια διαβίωσης στις Παιδοπόλεις.

 

  • Πείτε μου ένα συγκεκριμένο περιστατικό τραγικό ή κωμικό ή άλλο που έχει μείνει βαθιά χαραγμένο στη μνήμη σας από εκείνη την περίοδο.

 

Το τηλεφωνικό μας ραντεβού ισχύει αύριο στις 11.30.

Σας ευχαριστώ πολύ,

Λένα Παπαδημητρίου»

 

ΣΤΑΥΡΟΣ:

καταστάλαγμα σοφίας: Δεν μπορούμε ν΄αλλάξουμε το βαρύτατο παρελθόν μας, αλλά μπορούμε να διδαχθούμε από αυτό και να πάρουμε άπειρα μαθήματα.

Κι αν το διαχειριστούμε σωστά, αν μετουσιώσουμε δηλαδή τον πόνο και την πίκρα σε  γλυκύτητα και σοφία,  βγαίνουμε πάντα κερδισμένοι. Όχι μόνο εμείς.

 

  • Βρήκαμε ένα πιάτο ζεστό φαί για να επιβιώσουμε, ένα κρεβάτι και μια στέγη, ένα βιβλίο για να μορφωθούμε και μια φροντίδα που μας έλειπε στην ηλικία που ήμασταν.
  • Ευγνωμονούμε τον ελληνικό λαό πρώτα για τις στερήσεις που υπέστη, και ευχαριστούμε εκ βάθους καρδίας τη Βασίλισσα Φρειδερίκη, που με το  θεσμό- στην αρχή του «Εράνου Βορείων Επαρχιών Ελλάδος» και έπειτα- της «Βασιλικής Πρόνοιας», οργάνωσε και, συντήρησε πολλές Παιδοπόλεις σε όλη την Ελλάδα για πολλά χρόνια σώζοντας κυριολεκτικά από τον αφανισμό, την πείνα και τον εξανδραποδισμό χιλιάδες παιδιά.
  • Ευχαριστούμε  το προσωπικό που αποτελούνταν από κοπέλες κυρίως. Αυτές, είτε είχαν τελειώσει το τότε εξατάξιο Γυμνάσιο (Γυμνάσιο+σημερινό Λύκειο), είτε κάποιες «Παιδαγωγικές Ακαδημίες» ή Πανεπιστήμιο (σπανιότερο), αν και δεν είχαν εκπαιδευθεί  για ένα τόσο σοβαρό έργο-όπως η διαχείριση και διαπαιδαγώγηση των θυμάτων του εμφυλίου-έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους για να μας βοηθήσουν στο να ξεπεράσουμε «εμφυλιακά τραύματα» και προβλήματα  της εφηβείας. Έγιναν σφάλματα, αλλά όλη η χώρα ήταν τότε ένα σφάλμα με τον ανταρτοπόλεμο…
  • Κατήχηση υπήρχε από κατηχητές της πόλης, όχι όμως και επί τούτου εθνική διαπαιδαγώγηση από τους ομαδάρχες ή τη δ/νση, ώστε να γίνουμε  οπαδοί μιας ορισμένης κομματικής παράταξης. Υπήρχε έμμεση στις σχολικές γιορτές, στα τραγούδια, σε ορισμένα βιβλία, που θα μπορούσε κανείς να τα βρει και στα τότε σχολεία ή στις Βιβλιοθήκες των Σχολείων της επικράτειας. Εξάλλου πρωτοψηφίζαμε στα 21 μας χρόνια, όταν πια οι περισσότεροι είχαμε φύγει από την Παιδόπολη.
  • Πειθαρχία ημιστρατιωτικού τύπου- μάλλον κατασκηνωτικού-  ναι, υπήρχε: εγερτήριο, έπαρση σημαίας- εθνικός ύμνος και προσευχή, ώρες μελέτης, ώρες παιχνιδιού ή εξόδου, σιωπητήριο, ύπνος-όλα με καθορισμένη ώρα. Αλλά αυτό μάλλον σε καλό μας βγήκε, αφού μας έκανε σκληρότερους σε κάθε μελλοντική αντιξοότητα της ζωής…
  • Βιασμοί  ή βίαιες συμπεριφορές δεν  υπέπεσαν στην αντίληψή μου, τουλάχιστον στα 14 χρόνια που ήμουν σε Παιδοπόλεις (1947-1961),  και σ΄ αυτές που ήμουν. Κάτι τέτοιο μας φαινόταν αδιανόητο.
  • Έρωτες των μεγαλύτερων παιδιών-συνήθως πλατωνικού τύπου-με τις ομαδάρχισσες, ήταν φυσικό να υπάρχουν: όταν είναι κανείς σε μια άγρια εφηβεία, βρίσκει διεξόδους.

Τι κέρδισαμε;

-Την επιβίωσή μας,

-την ομαλή ανάπτυξη, διαπαιδαγώγηση και μόρφωσή μας (Δημοτικό-Γυμνάσιο-Λύκειο) που ήταν και το  πολυτιμότερο εφόδιο,

-το ότι ωριμάσαμε νωρίς και μπορέσαμε να αντέξουμε τις πολύ δύσκολες μετέπειτα συνθήκες στη ζωή (στρατός, χούντα, κοινωνία κ.λπ.).

-Κυρίως κερδίσαμε μια απίστευτη φιλία μεταξύ μας, χωρίς κομματισμούς και χρώματα…, αλλά και τη συνέπεια σε ό,τι λέγαμε…

-Γίναμε σωστοί άνθρωποι, σωστοί οικογενειάρχες, αθόρυβοι και, λίγο πολύ, γαληνεμένοι με το παρελθόν μας…

  • Τι χάσαμε; Την οικογενειακή θαλπωρή και τη μητρική ή πατρική αγάπη-κάτι που δεν αντικαθίσταται με τίποτε. Όμως τα αποθέματα αγάπης που εμείς είχαμε τα διοχετεύσαμε στις δικές μας οικογένειες και σε ό,τι κάναμε επαγγελματικά.
  • Πώς αισθάνομαι σήμερα;   Ικανοποιημένος που υπήρξα  παιδοπολίτης. Η συγχώρεση έρχεται με τα χρόνια.  Και, όπως λέει κάπου ο Βρεττάκος, αισθάνομαι και λίγο-πολύ «χρεωμένος στον κόσμο» που μας περιέβαλε τότε με αγάπη και τρυφερότητα και μας περιβάλλει σήμερα. Έστω και χωρίς Μνημόνιο, αλλά με γερή μνήμη… (Στ.Γ.Κ.-2011-2016)

 

 

 


2 Σχόλια

  1. ΝΙΚΟΣ ΤΣΟΥΚΑΣ

    Την πρόταση για να διαβάσω το κείμενο μου την έκανε ο κύριος Μιχάλης Μαντάς, που τώρα διαμένει στην Γερμανία και έχει περάσει κάποια χρονια στην Παιδόπολη «Αγία Σοφία» , στην Αγριά Βόλου.
    Εγώ πήγα στην παραπάνω Παιδόπολη ακριβώς μετά την χρονολογία που αναγράφετε στο κείμενο , δηλαδή 1962 – 1972.
    Για μας τότε στην Παιδόπολη τα θέματα ήταν αρκετά καλύτερα από τα καλά που εσείς περιγράφετε.
    Συμφωνώ σε όλα. Είναι μιά καθαρή σκέψη απαλλαγμένη από προκαταλήψεις και υστεροβουλίες.
    Θα παρακαλούσα να έχω την άδειά σας , προκειμένου να το καταχωρήσουμε την ιστοσελίδα του Συλλόγου Αποφοίτων Παιδοπόλεων. http://www.paidopolis.gr
    Να είστε πάντα καλά.

    Νίκος Τσούκας
    Γ.Γραμματέας
    Συλλόγου Αποφοίτων Παιδοπόλεων

  2. Κύριε Τσούκα,

    Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.
    Το ότι το ιστολόγιο και το περιεχόμενο του ιστολογίου μου -διαβάστε τα σχετικά στην ρουμπρίκα «Παιδοπολίτικα» στα ΚΕΙΜΕΝΑ- είναι «μια καθαρή σκέψη απαλλαγμένη από προκαταλήψεις και υστεροβουλίες»,
    είναι ενθαρρυντικό σε μια εποχή που τα πάντα αμφισβητούνται και σπανίζει ο ορθός λόγος.

    Πάντα καλά κι εσείς και όλοι του Συλλόγου σας.

    Στ.Γ.Κ.

Σχολιάστε